Milletvekili Serpil Kemalbay'dan İş Cinayetleri ve Meslek Hastalıkları Araştırma Önergesi

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi’nin 2019 yılı İş Cinayetleri Raporunda 2019 yılında en az 1736 işçinin iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiği, bu işçilerden 115’inin kadın , 1621’inin erkek, 67’sinin ise 29’u 15 yaş altında olmak üzere çocuk işçi olduğu, çoğunluğu Suriyeli ve Afganistanlı olmak üzere 112’sinin de göçmen-mülteci işçi olduğu belirtilmektedir.

Türkiye’de her gün daha fazla sermaye birikimi, daha fazla kar için alınmayan önlemler sebebiyle işçiler çalışırken hastalanıyor, sakat kalıyor ve iş cinayetlerinde yaşamını yitiriyor. Doğamızın, ekosistemimizin, tarihi ve kültürel varlıklarımızın kar ve rant uğruna kurban edilmesi sonucu yaşam alanlarımız yok oluyor, gelecek kuşaklara zehirli hava, su toprak ve enkaz bırakıyoruz. Çevreye atılan zehirli maddeler, doğaya verilen zarar sebebiyle sadece işçilerin değil yerel halkın, tüm canlıların yaşamı tehdit ediliyor ya da elinden alınıyor. Kot kumlama, kuvars değirmenleri ve kömür madenleri başta olmak üzere pek çok işletmede binlerce işçinin ölümcül silikozis hastalığı riskiyle karşı karşıya olduğu bilinmesine rağmen bu alanlarda işçiler sorumsuzca çalıştırılıyor, işçilere kölelik koşulları dayatılıyor.

Uluslararası sözleşmeler, iş yasası ve mevzuat uyarınca, işverenler her türlü önlemi almakla, iş kazalarını ve iş cinayetlerini önlemekle, devlet de bu önlemlerin alınıp alınmadığını denetlemekle yükümlüdür.

Emekçinin alın terine ve yaşamına sahip çıkacak, “İnşaattan düşen adamı incelemek bizim işimiz mi? Böyle basit işlerle mi uğraşacağız” zihniyetinden sıyrılarak, yaşamın ve yaşam hakkının korumasının tam da bizim işimiz olduğu bilinci ile Türkiye’de emekçinin ve emeğin haklarının teslim edilmesi için ciddiyetle çalışılması;

Ucuz, güvencesiz, esnek emek rejimine dayalı sistemin sorgulanarak, her yıl şeffaf bir şekilde iş cinayetlerinin, iş kazalarının, meslek hastalıklarının gerçek istatistiklerinin kamuoyu ile paylaşılmasının sağlanması;

Çalışanların yasalara, uluslararası sözleşme ve mevzuatlara uygun ve sağlıklı güvenli, insani çalışma koşullarına kavuşturulması için acil önlem alınması, mevzuatın çalışanlardan yana düzenlenmesi, kadın ve LGBT+ çalışanların özgün işçi sağlığı iş güvenliği sorunlarına ve çözüm perspektifine literatürde, mevzuatta ve uygulamada yer açılması, işçilerin taleplerinin dinlemesi, karar süreçlerine katılımlarının önünün açılması, iş yerlerinde İSİG Kurullarının neden işletilemediğinin araştırılması; Bakanlıkça 2018 Aralık ayında planlanması gereken 2019 ‘Genel Çalışma Planı’ Programlı iş teftişinin neden Eylül 2019’a sarkıtıldığının araştırılması, bu uygulamanın 2019 iş cinayetlerini ne ölçüde etkilediğinin tespit edilmesi; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın 2019 yılı içerisinde iş cinayetleri, iş kazalarında ve meslek hastalıklarının önlenmesi konusunda görev ve hizmet kusurunun bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmektedir.

Bu bağlamda;

İSİG Meclisi tarafından 2019 İSİG Raporu’nda açıklanan en az 1736 iş cinayetinin, aynı yıl yaşanan meslek hastalıkları sonucu ölümlerin tespit edilerek, yaşanan tüm iş cinayetlerinin sayılarının ve faillerinin ciddiyetle ortaya çıkarılması, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın 2019’da yaşanan iş cinayetlerinde, iş kazalarında ve meslek hastalıklarında görev ve hizmet kusurunun bulunup bulunmadığının araştırılması; iş kazaları ve meslek hastalığı sonucu yaşanan tüm iş cinayetlerinde cezasızlık politikasının sonlandırılması; 2020 yılında yaşanabilecek iş cinayetleri, iş kazaları ve meslek hastalıklarının önüne geçilmesi için acil önlem alınmasına amacıyla Anayasa’nın 98. ve İç Tüzüğün 104. ve 105. Maddeleri gereğince Meclis Araştırması için gereğini arz ve talep ederiz.