Benzeri konuları haber yapanların, Dilovası'ndaki sanayi atıklarından kaynaklanan kanserojen maddeler hakkında çalışan Prof. Dr. Onur Hamzaoğlu gibi çevre ve halk sağlığı üzerine araştırma yapanların da sermaye ve devletin bazı kurumlarına karşı hukuk mücadelelesi vermek zorunda kaldığını gördük, görüyoruz. 15 Eylül'de görülen Onur Hamzaoğlu'nun davasına destek için katılan üniversite, demokratik kitle örgütü, sendika ve dernek mensupları dayanışma ve birbirimizi savunma gücümüzün hiç de az olmadığını gösteriyor. Durum böyle olunca, bir yanda ulusal istihdam stratejisi belgesiyle önümüze konulan, bölgesel asgari ücret, kiralık işçi büroları, kıdem tazminatının fona devredilmesi ve diğer yandan giderek piyasalaşan sağlık, eğitim, sosoyal güvenlik gibi kamu hizmetleri açıkça güvencesiz çalışma koşullarının sınırlarının ne kadar genişleyeceğini, gündelik hayata ve çalışma ilişkilerine tezahür etme biçimlerinin nasıl çeşitleneceğine dair ipucu veriyor. Elbette iş sağlığı ve güvenliği fuarının canlı piyasası da bize sermayenin yeni yönelimlerini gösteriyor.
Bu haftaki haberler incelendiğinde en güvencesiz alan olan inşaat ve tarımda en fazla kazanın yaşandığını yine görebiliyoruz. Hatırlatmakta yarar var: Bahsi geçen kazalar sadece bizim kendi çabalarımızla ulaştıklarımız...
Yine haber başlıkları incelendiğinde tüm baskı ve yıpratma uğraşlarına rağmen, bu sürece karşı çıkışların da giderek arttığını umutlanarak gözlemliyoruz.
Kongre öncesi yaptımız değerlendirmeyi bir daha yayınlama ihtiyacı duyduk. Kongre sonrası değerlendirmelerimizi özel sayı ile paylaşacağız.
Beklenen oldu. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği alanındaki en geniş kapsamlı etkinlik olan “Dünya İş Sağlığı ve Güvenliği” Kongresi'nin 19.'su 11-15 Eylül 2011 yılında Türkiye'de gerçekleştirilecek. Çalışmanın sağlık ve güvenlik konusunu adından da anlaşıldığı gibi işçiden değil, iş ve işverenden yana kuran bir etkinlik bu. Hükümetin temsilcileri, yine iş kazalarının azaldığı yalanını söyleyerek başlayacaklar konuşmalarına ve “örnek çalışmalarını” anlatacaklar. Meslek hastalıkları ve kazalar açısından kördüğüm halini alan madenlerden, inşaattan, metal’den ve tarım’dan örnekler veremeyecekler. Bu işin yani “iş sağlığı ve güvenliği sektörünün” krize rağmen ne kadar yüksek karlar elde ettiğini söylemeyecekler ve bu işin kar alanına dönüşüp piyasalaşmasının ne derece süreci olumsuz etkilediğini de elbette. Onlar, küçük ve orta ölçekli (KOBİ) işletmelerdeki kaza ve meslek hastalıklarının asla istatistiklere yansımadığını da belirtmeyecekler tabii. Elbette piyasalaşan sağlık hizmetlerinin ve çığ gibi büyüyen büyük sağlık sektörünün, esnekleşen ve güvencesizleşen sağlık emekçileri ile istatistikleri tutmaktaki zaafını da bildirmeyecekler. Hükümet yetkilileri diyecek ki, “iş kazaları % 33 azaldı. Türkiye bizim dönemimizde kayıtdışılığı ile mücadelede ve işsağlığı ve güvenliğinde epey yol katetti.” Bu ay içinde yerilen çeşitli haberler, neredeyse bu değerlendirmeye ihtiyaç bırakmayacak kadar, farklı şeşyer söylüyor yetkililerden ve işverenlerin raporlarından dökülenlerden.
MESS raporunda iyi-leşmeden dem vurularak İSG’nin bir kültür olduğu söylenmekteydi. Oysa ki bizlerin toparladığı haberlerde bile Metal sektörünün “kültürsüz” olduğu açıktır. Bu tespite göre metal işverenleri daha fazla piyasadan “danışmanlık” alarak bu işi çözmelidir. Haberler gösterecektir, iş “kazaları” ve meslek hastalıklarına neden olan süreç ve ortamlar, esnek ve güvencesiz çalışmayla doğrudan bağlantılı. Dolayısıyla bu tarz bir üretime yapısının sonucu. Üretimin esnek ve güvencesiz olarak yapılandırıldığı her yerde kazalar kaçınılmaz oluyor.
Yangın Kulesi Haftalık Bülteni İstanbul İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi tarafından çıkarılmaktadır. Meclis hakkında ayrıntılı bilgi için bakınız:
19. Dünya İş Sağlığı ve İş Güvenliği Kongre’si, tüm bürokrasisi, makyajlanmış dili ve piyasa ilişkilerini maskelemiş “kültür yaratma iddiasıyla” bitti. Ancak kongre sürecinde yapılan haberler, medyanın gördüğü dünyaya pek yansımadı. Çok az haber çıktı bu süreçte ve hepsi aynı nakaratı tekrarladı:
Bir işsağlığı ve güvenliği kültürü yaratmak ve iş kazalarının azalması...
Aynı günlerde Avrupa Metal İşçileri ve Uluslarası Metal İşçileri Federasyonu (EMF ve IMF), İstanbul'da Limter-İş ve Birleşik-Metal-İş'in de katılımıyla bir 'gemi inşa ve gemi söküm' konferansı düzenliyorlardı. Limter-İş'den sonra Aliağa Gemi Yeniden Dönüşüm Sanayicileri adına sunum yapan Ersin Çeviker, Aliağa'da çalışan 1000'i aşkın gemi söküm işçilerinden bembeyaz kıyafetlerle söküm yaptığının slaytlarla gösterdiği anlarda, 53 yaşındaki işçi Fevzi Oflaz kesim sırasında tonluk bir çeliğin üstüne düşmesi nedeniyle Aliağa'da canını bırakıyordu. Geçen ay her açıdan Türkiye'nin klimalı konferans salonlarına yansıtılan yüzü ile, sıcak işyerlerinde çalışanlarca yaşanan yüzünün birbirlerine dünyalar kadar uzak olduğunu gösterdi.
Bir yanda konferans bir yanda iş cinayetleri sürüyordu…
Meslek hastalıklarından nerdeyse hiç bahsedilmedi, bahsedilemedi. Biz bahsedelim:
Meslek hastalıklarından en gündeme geleni silikozis’in diş teknisyenlerinde de çıktığını öğrendik.
