İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Alanında Temel Bilgiler Broşürü - TMMOB İKK İSİG Komisyonu

TMMOB İstanbul İl Koordinasyon Kurulu İSİG Komisyonu'nun hazırladığı "İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Alanında Temel Bilgiler" broşürü için tıklayınız...
Aşağıda broşürün "Giriş" bölümünü okuyabilirsiniz... 
GİRİŞ
Ülkemizdeki önemli sorunlarımızdan birisi iş kazaları ve meslek hastalıkları nedeniyle her yıl binlerce insanımızın ölmesi, onbinlerce insanımızın sakat kalması, sağlığını yitirmesi ve acı çekmesidir. Bu durumun en önemli nedenleri; işçi sağlığı ve iş güvenliğine yeterli önemin verilmemesi, yasalardaki sorunlar, denetim eksikliği, sermayenin işçi sağlığı ve iş güvenliği alanını maliyet olarak görmesi ve kar hırsıdır.
Mühendisler, mimarlar ve şehir plancıları da bu süreçte çok yönlü olarak yer almaktadırlar. Bir çok meslektaşımız iş kazaları sonucunda yaşamını kaybetmiş veya çeşitli sağlık sorunlarına maruz kalmışlardır. Bir çok meslektaşımız da çalıştıkları işyerlerinde yaşanan kazalardan sorumlu tutularak hapis ve para cezalarıyla karşı karşıya kalmaktadır. Öte yandan yaşanan acılar ve yol açtığı sonuçlar cezalar ve maddi bedellerden çok daha ağırdır. 
Bilimsel bilgilerin üretime uygulanması konusunda kritik bir konumda bulunan mühendis, mimar ve şehir plancılarının bu konumunun gereğini işyerlerinde yerine getirmesi gerekmektedir. Bu, en başta içinde yaşadığımız topluma, bize emek verenlere, birlikte çalıştığımız insanlara ve yakınlarımıza karşı sorumluluğumuzdur.
Mühendis, mimar ve şehir plancıları işyerlerinde bazen “İş Güvenliği Uzmanı” olarak, çoğunlukla da üretim, planlama, proje vb. çok farklı görevlerle yer almaktadırlar. Ancak, görevi her ne olursa olsun mühendis, mimar ve şehir plancıları süreçlerin bütün aşamalarında işçi sağlığı ve iş güvenliğini, çevre sağlığını ve toplumun çıkarlarını göz önünde tutmalıdır. Mesleklerimizin okul dönemi müfredatında ise işçi sağlığı ve iş güvenliği çok sınırlı ölçülerde yer almaktadır. Meslektaşlarımızın çoğunluğu işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda hiçbir eğitim almamıştır.
TMMOB İstanbul İKK bünyesinde oluşturulan İSİG Komisyonu bu nedenle meslektaşlarımızı ve konuyla ilgili kişileri işçi sağlığı ve iş güvenliğinin temel yasal düzenlemeleri, bu konudaki haklar, yapılması gereken çalışmalar konusunda bilgilendirmek için elinizdeki broşürü hazırlamıştır.
TMMOB ve bağlı odaların işçi sağlığı ve iş güvenliğine ilişkin olarak yayınlanan mevzuata eleştirileri kamuoyuyla paylaşılmakta, gerekli görülmesi durumunda bu mevzuatın kısmen veya tamamen iptali için davalar açılmaktadır. Bununla birlikte broşürümüzde mevcut durumda geçerli olan yasa, tüzük ve yönetmelikler objektif olarak sunulacaktır.
Ülkemizde işçi sağlığı ve iş güvenliğine ilişkin yasa, tüzük ve yönetmelikler yerli yerine oturmuş değildir. Bundan dolayı sık sık yasa değişiklikleri, yönetmelik iptalleri, yeni yayınlanan yönetmelikler olabilmektedir. Bu nedenle broşürümüzde belirtilen düzenlemeler yol gösterici olmakla birlikte ayrıntılı bilgi için düzenlemelerin son şekline bakmakta yarar vardır. Broşürümüz, yayınlandığı tarihteki mevzuatı temel alarak hazırlanmıştır.
Son yıllarda mevzuatta ve bu konudaki literatürde kullanılan “İş Sağlığı ve Güvenliği” kavramının daha önceden kullanılan “İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği” kavramına göre eksikleri olduğu için TMMOB Genel Kurulu’nun “İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği” kavramının kullanılması kararı vardır. Bu nedenle doğrudan alıntı ve mevzuat bölümleri dışında “İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği” tanımlaması kullanılacaktır.
Mühendislik, tıp, hukuk, organizasyon ve ekonomi boyutlarına sahip çok geniş ve disiplinler arası bir alan olan işçi sağlığı ve iş güvenliği konusu küçük hacimli bir broşürde bütün başlıklarıyla ele alınamaz. Bu nedenle broşürümüzün bu alanı tanımayanlar için ilk giriş bilgilerini sağlayacak, bilgiye ulaşılacak kaynaklar için yol gösterici olacak şekilde mütevazi bir işlev görmesi hedeflenmiştir.
Yararlı olacağını umarız.
Ekim 2011