Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, “Kaza olma ihtimali var diye MESEM’lerden vazgeçmek doğru değil.” demiş. Çocuklar gözümüzün önünde birer birer yaşamını kaybederken böyle bir cümle nasıl kurulabilir?

Bu cümleyi Ankara’da Yeni Mahalle’de bulunan organize sanayi bölgesi (OSB) içinde açılan bir meslek lisesinde kuruyor. Bir okulun organize sanayi bölgesi içinde ne işi var?

Okulun sitesine giriş yaptığınızda karşınıza çıkan personel talep formu. Öğrenci değil, personel! Okul değil çocuk işçi bulma kurumu!

Mahir Buğra Karagün 16 yaşındaydı. MESEM kapsamında çalıştırılan çocuklardandı. Hatay’ın İskenderun ilçesinde MESEM kapsamında çalıştırıldığı işyerinde 1 Mayıs günü iş cinayetinde yaşamını yitirdi. Mahir yaşamını kaybetmeden üç gün önce OECD zirvesinde Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) sermaye gruplarına çocuk işçiliğini daha erken yaşlara indirme sözü verdi.

KÂĞIT ÜSTÜNDE ÖĞRENCİ
Kâğıt üzerinde öğrenci, gerçekte ise organize sanayi bölgelerinde, atölyelerde, işletmelerde işçi. Ücretleri işsizlik fonundan karşılanıyor. Patronlar için bedava işgücü. Sosyal güvencesi yok. Çalıştırıldıkları hiçbir gün kamusal emeklilik kapsamında sayılmıyor. Mesleki Eğitime Kazandırma Programı’nın (MEK) 21’nci Maddesi “işyeri şartlarına uyma hükmü” nedeniyle İş Kanunu’na dahi aykırı bir şekilde fazla mesaiye kalma, ara dinlenmelerinin, yasal izin haklarının verilmemesi, gece çalıştırılmaları, iş tariflerinin olmaması gibi kayıt dışı çalıştırılma biçimlerine zemin hazırlanıyor.

Sınırsız çocuk emeği sömürüsü. Halkın, emekçilerin birikimi, alın teri olan işsizlik fonunun şirketlere, patronlara peşkeş çekilmesi.

DEVAMSIZLIK ARTIYOR
Örgün eğitim verileri alarm veriyor. Çocukların her kademede okul terki, devamsızlık oranları artıyor.

1,5 milyona yakın çocuk örgün eğitim dışında. Ayrıca 2024-2025 eğitim öğretim dönemi ortaöğretim verileri yalnızca 14-17 yaş aralığını kapsıyor. 2012-2013 eğitim öğretim döneminde ise 4+4+4 sistemine geçişle birlikte okula başlama yaşının öne çekilmesi ile okula erken başlayan çocuklar önceki yıllara kıyasla bir yıl önce liseyi tamamladılar. Bu yüzden veriler eksik.

Çocukların okula kayıtlı görünmesi de okulda olduğu, okula devam ettiği anlamına gelmiyor.

2023–2024 verileri, tüm kademelerde devamsızlık yapan öğrenci oranlarının yükseldiğini gösteriyor. Özellikle ortaokul çağındaki devamsızlık artışı dikkat çekiyor. Ortaokul çağındaki her dört çocuktan biri devamsız. İlkokulda on çocuktan biri okula devam etmezken genel liselerde çocukların yüzde 28,1’i, imam hatip liselerinde yüzde 32,1’i ve meslek liselerinde yüzde 40,6’sı devamsız.

Bilimsel bir gerçektir ki; okul terkinin, devamsızlığın arttığı bir ülkede; çocuklar ya çocuk yaşta işçilik, çocuk yaşta evlilikle ya da köktenci yapılarla, suç örgütleri ile karşı karşıya bırakılıyor.

Bu denli büyük okul terkleri, devamsızlık oranları yaşanırken zorunlu eğitim süresinin kısaltılacağı açıklamaları yapılıyor. 81 ilde çocukları ilkokuldan itibaren MESEM’lere, meslek liselerine yönlendirme amaçlı “Maarifin Kalbinde Marifetli Gençlik” etkinlikleri başlatılıyor.

Okullar bir eğitim kurumu olmaktan çıkarılarak çocuk işçi bulma kurumları haline getiriliyor.

Birgün