İş Sağlığı ve Güvenliği Yasa Tasarısı, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasını bekliyor. Çalışma Bakanlığı tarafından hazırlanan tasarıya göre, günde ortalama 4 işçinin yaşamını yitirdiği Türkiye'de, iş güvenliği özel şirketlere devrediliyor.
Hükümetin yıllar sonra hazırlayabildiği, ancak bir türlü TBMM gündemine getiremediği İş Sağlığı ve Güvenliği Yasa Tasarısı, işyeri denetimlerini büyük oranda şirketlere bırakıyor. Kamu sadece 10’dan az işçi çalıştıran işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetini üstleniyor. Tasarıya göre, işyeri kapatma yerine de işin tamamen veya kısmen durdurulması hükmü getiriliyor.
Türkiye’de 2004 yılından bu yana çıkarılmayı bekleyen İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası, 27 Avrupa Birliği (AB) ülkesinde ayrı bir düzenleme olarak yürürlükte bulunuyor. Türkiye’de her gün 172 iş kazası meydana geliyor. Bu kazalarda her gün 4 emekçi yaşamını yitiriyor, 6 emekçi de sürekli iş göremez hale geliyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın hazırladığı tasarı ise denetimleri büyük oranda hizmet alımına, yani şirketlere bırakıyor.
Son şekli verilen tasarıda yer alan düzenlemeler şöyle:
• İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı görevlendirme veya hizmet alımı yükümlülüğünde aranan 50 işçi çalıştırma şartı kaldırılıyor.
• Hayati tehlike durumunda tehlike giderilinceye kadar, tehlikeli bölgenin veya işin kısmen veya tehlikenin büyüklüğüne göre tamamen durdurulması esası getirilerek kapatma işlemi kaldırılıyor. Mevcut durumda ise hayati tehlike durumunda tehlike giderilinceye kadar, işin tamamen durdurulması veya işyerinin kapatılması hükümleri vardı.
• İşyerleri az tehlikeli, tehlikeli, çok tehlikeli olmak üzere 3 sınıfa ayrılıyor. Büro hizmetleri, kunduracılık, lokantalar, bankalar, eczaneler, berberler az tehlikeli; tekstil, çeltik fabrikaları, soba üretimi, oto tamiri, tornacılık, ilaç üretimi tehlikeli; maden işletmeleri, inşaat, metal, tersaneler, mobilya üretimi, kimya sektörü çok tehlikeli olarak sınıflandırılıyor.
• 10 kişiden az çalışanın bulunduğu işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili hizmetlerin ilgili meslek kuruluşlarının da desteği ile kamu eliyle verilmesi öngörülüyor.
‘BİR MİLYON İŞYERİ DENETLENEMEZ'
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, bakanların imzalarının tamamlandığını, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın da imzalamasının ardından tasarının TBMM’ye gönderileceğini söyledi. Tasarının bu hafta içerisinde Meclis’e geleceğini belirten Çelik, Türkiye’nin iş sağlığı ve güvenliği alanında Avrupa ile karşılaştırıldığında iyi bir noktada olmadığına itiraf etti.
Bakan Çelik, 1 ile 9 işçi çalıştıran işyerlerinde bizzat kamunun maliyet yükünü üstleneceğini, iş sağlığı ve güvenliği denetimini yapacağını, yaptıracağını söyledi.
Bakan Çelik, 10 ile 49 işçi çalıştıran işyerlerinde ise iş sağlığı ve güvenliğinin “hizmet alımı” yöntemiyle sağlanacağını, denetimleri yapacak iş sağlığı ve güvenliği hizmet birimlerinin de işyerleri ile sorumluluğu paylaşacaklarını belirtti.
Meslek örgütlerinin denetimin kamu yerine şirketlere bırakılmasının yaratacağı sıkıntılara yönelik eleştirileri hakkında da Çelik, “1 milyon 426 bin işyeri var. Yılda denetleyebileceğiniz yer, alacağınız personel sayısı belli. Yani 400 binini denetlersiniz ama 1 milyonu kalır. Bu şekilde kadroları şişirip, çok sayıda müfettiş alıp, buralara hizmet veriyor şeklinde değil tam tersine burada sorumluluk üstlenecek bir yapı kurmak gerekiyor” dedi.