2012 işçiler için ölüm yılı oldu

Her yıl yeteri kadar önlem alınmadığı için şantiyelerde, limanlarda, fabrikalarda, trafik kazalarında yaşamını yitiren işçiler, 2012 yılı boyunca da adeta "cinayet" gibi kazalarda yaşamlarını yitirdi.

2012 yılı boyunca sermayedarların iş güvenliğini almaması ve ihmalkarlıktan dolayı 1000’i aşkın işçi yaşamını yitirdi. Esenyurt’ta bir AVM’nin inşaatında çalışan işçilerin kaldığı çadırlarda çıkan yangında 11 işçi yanarak can verdi.

İş güvenliği sıralamasında dünyada 80’inci sırada yer alan Türkiye’de, verilere göre her gün ortalama 172 iş kazası meydana gelirken, bu kazalarda her gün ortalama 4 işçi yaşamını yitiriyor, 6 işçi de iş göremez hale geliyor.

Yine özlük haklarının karşılanması ve güvenceli iş için sendikalara üye olan başta taşeron işçiler olmak üzere binlerce işçinin işine son verildi. TBMM'de onaylanan işçi haklarına ilişkin yasaya tepki gösteren sendikalar, bu yasa ile işçilerin mağdur edildiğini dile getirdi. Sendikaların yaptığı açıklamalarda, AKP döneminde işçilere yapılan hak gasplarının 1980 askeri darbesinde yapılmadığına dikkat çekti. Yıl içerisinde Yargıtay tarafından verilen bir karar ise, taşeron işçiler için emsal teşkil etmesi açısından önemli oldu. Yargıtay, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi'nde çalışan taşeron işçilerin, “taşeron” değil “kamu işçisi” olduğuna karar verdi. 

Asgari ücret yine yerinde saydı!

Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından Ağustos ile Aralık sonuna kadar 16 yaşını doldurmuş olan işçilerin net asgari ücreti 739.79 TL; 16 yaşını doldurmamış işçilerin maaşının ise 643.14 TL olarak belirlendi. Ancak DİSK-AR tarafından Aralık ayında açıklanan bir rapora göre Türkiye ekonomisi 34 yılda 3,7 kat büyürken, asgari ücret neredeyse yerinde saydı. Şayet asgari ücret ekonomik büyüme oranında artsaydı 2 bin 251 TL olacaktı.

Yeni sendikalar kuruldu

2012’de aralarında Emniyet Sen, Aktif Eğitimciler Sendikası ve geçtiğimiz yıl mahkeme tarafından kapatılan Yargı-Sen’in yerine Yargıçlar Sendikası kuruldu. Kurulması büyük tartışmalara yol açan Emniyet Sen’in başvurusu Ankara Valiliği tarafından ilk başlarda engellense de, valilik daha sonra sendikanın başvuru dilekçesini kabul etti. 

Türkiye’de 2 milyon 539 bin kişi işsiz!

Hükümet her fırsatta ekonominin ne kadar geliştiğinden dem vursa da, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) verileri hükümeti yalanlıyor. TÜİK'e göre, bu yıl 2 milyon 539 bin kişi işsiz kaldı. İş bulanlar ise kayıtdışı olarak güvencesiz çalıştırılıyor. Yaptığı işten ötürü herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna kayıtlı olmadan çalışanların oranı, geçen yıla oranla pek bir değişim göstermeyerek yüzde 40,2 olarak gerçekleşti. Sendikalı oldukları veya haklarını istedikleri için işten atılan işçiler de haklarını geri alabilmek için direnişe geçti. İstanbul'da BEDAŞ'ta çalışırken işten atılan Enerji-Sen üyesi taşeron işçiler, 208 gün süren direnişlerinin ardından işe iade edildi. 

Zamlar artık takip edilemiyor! 

Türkiye’de enerji alanında yapılan zamlar ise neredeyse artık takip edilemez noktaya geldi. Özellikle benzine neredeyse her ay yapılan zamlarla benzinin litresi 4,97 seviyesine gelerek 5 TL’ye dayandı. Doğalgaz ve elektriğe ise yıl içerisinde 2 defa zam yapıldı. Nisan ayında doğalgaz ve elektrik fiyatları yüzde 18,72 oranında arttı. Ekim ayında bir kez daha yapılan zamlarla doğalgaz ve elektrik fiyatları yüzde 9,8 oranında arttı. Ayrıca Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre elektrik ve doğalgaza yeni yılın başında da zam yapılması ön görülüyor. 2012 yılında çalışma yaşamında öne çıkan gelişmeler şöyle:

OCAK

* 3 Ocak: Hava-İş Sendikası'nda örgütlü olan 550 işçinin sözleşmesi İSG Yer Hizmetleri A.Ş tarafından feshedildi.

* 11 Ocak: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından iş güvenliği uzmanı olmak için yapılan sınava giren mühendisler, sınavdan beklediklerinden daha düşük sonuçlar aldıklarını belirterek itiraz etti.

* 18 Ocak: İzmir Büyükşehir Belediyesi'nde önce işe yerleştirilen ancak daha sonra işe alımları iptal edilen 286 itfaiye eri, belediye önünde oturma eylemi başlattı. İşçiler aylar süren direnişlerinin ardından hak ettikleri işlerine alındı. 

* 27 Ocak: Türk-İş, 4 kişilik bir ailenin açlık sınırını 958 lira 89 kuruş, yoksulluk sınırını ise 3 bin 123 lira olarak açıkladı. 

* 29 Ocak: İstanbul Eczacı Odası'nın çağrısıyla 54 eczacı odasına bağlı binlerce eczacı, görüşmelerde anlaşma sağlanamayan 2012 İlaç Alım Protokolü'nde taleplerinin kabul edilmesini için Kadıköy'de miting düzenledi. 

* İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi tarafından hazırlanan raporda Ocak ayında yaşanan iş kazalarında ve ihmaller sonucu en az 62 işçi hayatını kaybetti.

ŞUBAT

* 1 Şubat: Toplu İş İlişkileri Kanunu Tasarısı Meclis Başkanlığı'na sunuldu.

* 23 Şubat: Sabiha Gökçen Uluslararası Havaalanı'nda inşaat, çelik ve alt yapı işlerini yapan YDA Grup adlı şirketin taşeronu Bordo Denizcilik'te çalışan işçiler, alacakları için iş bıraktı. 

* 23 Şubat: Hava-İş Sendikası, Hükümetin TBMM'ye sunduğu yeni Toplu İş İlişkileri yasa tasarısı ile ilgili uluslararası üst kuruluşu ITF'e bilgi vererek, destek istedi. 

* İş Sağlığı ve Güvenliği Meclisi tarafından hazırlanan raporda, Şubat ayında en az 42 işçi yaşamını yitirdi. 

MART

* 1 Mart: Aktif Eğitimciler Sendikası kuruldu. 

* 08 Mart: DİSK üyeleri "Toplu İş İlişkileri Yasa Tasarısı"na karşı şikayet dilekçelerini sunmak için gittikleri Uluslararası Çalışma Örgütü (İLO) binasını işgal etti.

* 09 Mart: TGS Başkanı Ercan İpekçi, AA yönetiminin sendikal faaliyetler ve üyeleri üzerinde kurmaya çalıştığı baskıya yönelik AA Genel Müdürlüğü önünde açlık grevine başladı. 

* 11 Mart: Esenyurt'ta Marmara AVM inşaat şantiyesinde yatakhane olarak kullanan çadırın yanmasıyla 11 işçi yaşamını yitirdi. 

* Bursa'da bir inşaatta meydana iş kazasında bir işçi yaşamını yitirdi, 4 işçi de yaralandı.

* 22 Mart: Kamu görevlilerine toplu sözleşme hakkı tanıyan yasa tasarısı, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edildi.

* 31 Mart: İşçi Sağlığı ve Güvenliği Meclisi tarafından hazırlanan raporda, Mart ayında en az 59 işçi yaşamını yitirdi.

NİSAN

* 5 Nisan: Kamu Görevlilerine Toplu Sözleşme Hakkı tanıyan Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu'nda değişiklik yapılmasına dair Kanun Tasarısı, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek, yasalaştı.

* 16 Nisan: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2012 yılı Ocak döneminde işsizlik Aralık döneminde gerçekleşen yüzde 9,8 oranına göre, 0,4'lük artış ile yeniden çift haneli rakamlara yükselerek yüzde 10.2 oldu.

* 17 Nisan: İstanbul'da Deva Holding'in sendikal faaliyet yürüttükleri için 4 işçiyi işten çıkardı.

* 29 Nisan: Zonguldak'ın Kilimli Beldesi Bölüm Mahallesi'nde, taşeron bir maden şirketine ait kömür ocağında meydana gelen göçükte, 1 işçi yaşamını yitirdi, 2 işçi de yaralandı. 

* İşçi Sağlığı ve Güvenliği Meclisi tarafından hazırlanan raporda, Nisan ayında en az 87 işçi hayatını kaybetti.

MAYIS

* 1 Mayıs: Türkiye genelinde yüz binlerce işçinin katılımı ile 1 Mayıs İşçi Bayramı kutladı. Bu yıl 3’üncü kez Taksim Meydanı’nda kutlanan 1 Mayıs kutlamasına yüzbinlerce kişi katıldı. 

* 4 Mayıs: Makina Mühendisleri Odası (MMO), resmi verileri derleyerek hazırladığı raporda, dünyada her yıl 270 milyon iş kazasının meydana geldiğini ve Türkiye'nin iş kazalarında ilk sıralarda yer aldığını açıkladı. 

* 10 Mayıs: Adana'da Kanun Hükmünde Kararname'yi (KHK) protesto ettikleri için 20 emekçi hakkında açılan davanın karar duruşmasında, beraat kararı çıktı.

* 15 Mayıs: KESK, hükümetin memura 3+3 zam önerisini "Kamu emekçileri ile dalga geçme" olarak değerlendirerek, 23 Mayıs'ta genel grev kararı aldığını açıkladı.

* Giresun'un Dereli İlçesi'nde (HES) inşaatında toprak kayması sonucu 4 işçi yaşamını yitirdi, bir işçi yaralandı.

* 16 Mayıs: Ankara'da, memur konfederasyonları ile hükümet arasında memurların 2012 ve 2013 yıllarına ilişkin mali ve sosyal haklarının belirleneceği toplu sözleşme görüşmelerinin beşinci oturumu başladı. 

* 21 Mayıs: Hükümet, memur konfederasyonları ile yapılan zam pazarlığında 2012 yılı için memur maaşlarına yüzde 3.5+4, 2013 için de yüzde 3+3 zam önerisinde bulundu.

* 29 Mayıs: Havacılık işkolunda grev yasağı öngören kanun teklifinin Meclis Genel Kurulu'na gelmesini protesto eden Türk Hava Yolları (THY) çalışanları iş bıraktı. İş bırakan THY çalışanlarından 305’i işten atıldı. İşten atılan havayolu çalışanlarının açtığı işe iade davaları işçiler lehine sonuçlandı.

* Kamu Görevlileri Hakem Kurulu, memurlar için 2012'de yüzde 4+4, 2013 için ise yüzde 3+3 zam kararı aldı.

* 31 Mayıs: Adana'da mevsimlik işçi olarak çalışan 60 işçi, tarım ilacından zehirlenirken, 2 kişi gözaltına alındı. 

* İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi tarafından hazırlanan raporda, Mayıs ayında en az 69 işçi yaşamını yitirdi.

HAZİRAN

* 2 Haziran: Memurlarla hükümet arasında 30 Nisan'da başlayan toplu sözleşme görüşmelerinde son aşama olan Kamu Görevlileri Hakem Kurulu'nun 29 Mayıs'ta aldığı kararı Resmi Gazete’de yayınlandı.

* 24 Haziran: İstanbul İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi tarafından hazırlanan raporda, Haziran ayında en az 59 işçi yaşamını yitirdi.

TEMMUZ

* 9 Temmuz: İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi taşeron işçileri, kadrolu ve güvenli çalışma için iş bırakma eylemi gerçekleştirdi.

* 11 Temmuz: Diyarbakır-Urfa yolu üzerinde yapımına devam edilen inşaatta meydana gelen çöküntünün ardından yaralanan 4 işçiden biri yaşamını yitirdi. 

* İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi tarafından hazırlanan raporda, Temmuz ayında en az 110 işçinin yaşamını yitirdiğini açıklandı.

AĞUSTOS

* 4 Ağustos: 7 yıl önce işten çıkarılan ve kıdem tazminatları ödenmeyen İzmir Basma Fabrikası işçilerinin bir süredir fabrikanın sahiplerinden Caroline Koç'un çiftliği önüne taşınan mücadelesi zaferle sonuçlandı.

* 23 Ağustos: Haklarını almadan işten çıkarılan ve aylardır direnişte olan Hey Tekstil, Roseteks, BEDAŞ işçileri ve Cansel Malatyalı direnişlerini birleştireceklerini açıkladı.

* İstanbul İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin aylık raporuna göre Ağustos ayında, en az 71 işçi hayatını kaybetti. 

EYLÜL

* 1 Eylül: Zonguldak'ta maden ocağında gaz sızması sonucu zehirlenen 4 işçiden biri yaşamını yitirdi.

* İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi tarafından hazırlanan raporda, Eylül ayında en az 83 işçinin yaşamını yitirdi.

EKİM

* 19 Ekim: 50/d maddesi gerekçe gösterilerek üniversiteyle ilişkileri kesilen İstanbul Teknik Üniversitesi'nde görevli 10 araştırma görevlisi, rektörlük binası önünde direniş çadırı kurdu.

* İşçi Sağlığı ve iş Güvenliği Meclisi her ay sonunda hazırladığı raporda, Ekim ayında en az 78 işçi yaşamını yitirdi.

KASIM

* 6 Kasım: Dev Maden-Sen, 2006 yılından 5 Kasım 2012 tarihine kadar maden ocaklarında meydana gelen 'iş kazası' sayısı 334, ölen işçi sayısının 459 ve yaralı sayısının ise 598 olarak görüldüğünü açıkladı. 

* 7 Kasım: Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Resmi Gazete'de yayımlandı.

* 12 Kasım: Ankara Valiliği'nin önce reddettiği dilekçeyi kabul etmesiyle Emniyet-Sen resmen kuruldu.

* 19 Kasım: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi'nde çalışan işçiler, Taşeron işçi değil kamu işçisi olduğuna dair kara veren Yargıtay, bir ilke imza attı. 

* 22 Kasım: Etibakır A.Ş.'de amonyak tankının kapağının montajı sırasında yaşanan kazada, 5 kişi yaşamını yitirdi, 4'ü ağır 15 işçi de yaralandı. 

* 28 Kasım: Ereğli'de, Türkiye Taşkömürü Kurumu'na (TTK) ait maden ocağında meydana gelen iş kazasında, 1 işçi yaşamını yitirdi, 3 işçi yaralandı.

* İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi'nin raporuna göre Kasım ayında en az 82 işçi hayatını kaybetti. 

ARALIK

* 2 Aralık: Esenyurt'ta farklı inşaatlarda meydana gelen iş kazalarında biri 18 yaşında olan 2 işçi yaşamını yitirdi.

* 14 Aralık: Sendikalı oldukları için işten çıkarılan ve 208 gündür direnen BEDAŞ işçilerinin, şirket yöneticileri ile yaptığı görüşmenin ardından işe iade edilmeleri kararlaştırıldı.