(3) Maden MO Başkanı Torun: Maden ocakları ölüm makinesi gibi...

MADEN Mühendisleri Odası Başkanı Mehmet Torun, madenlerde ölümlü kazaların son yıllarda belirgin biçimde arttığına dikkat çekti. Torun, oda kayıtlarına göre, 2008 yılında 43 maden çalışanının iş kazası sonucu yaşamını yitirdiğini, ancak bu sayının 2009’da 92, 2010’da 105’e çıktığını söyledi. Madenler ölümlü kazalarda 2011 yılında 77, 2012’de 61 işçinin yaşamını yitirdiğini hatırlatan Torun, bu sayısının daha yüksek olduğuna dikkat çekti.
 
Madenlerde yaşanan kazalarda hayatını kaybedenler içerisinde maden mühendisi meslektaşlarının da bulunduğunu belirten Torun, “Özellikle yeraltı kömür madenciliği, işçi sayısı başına düşen kaza ve ölüm sıralamasında bütün sektörlerin başında yer almaktadır” dedi.
 
BİRİKİM VE DENEYİM ERİTİLDİ
 
Torun, özellikle 80’li yılların başından itibaren uygulamaya konulan özelleştirme, taşeronlaşma, rodövans (kiralama) vb gibi yanlış uygulamalarla kamu madenciliğinin küçültüldüğünü dile getirdi. Torun, kamu kurum ve kuruluşlarında uzun yıllar sonucu elde edilmiş olan madencilik bilgi ve deneyim birikiminin dağıtıldığını dile getirdi. Yoğun birikim ve deneyime sahip olan kurum ve kuruluşlar yerine üretimin, teknik ve alt yapı olarak yetersiz, deneyim ve uzmanlaşmanın olmadığı kişi ve şirketlere bırakıldığını da ifade eden Torun, “buna ek olarak kamusal denetimin de yeterli ve etkin bir biçimde yapılamaması iş kazalarının artmasına neden olmaktadır” dedi.
 
ÖLÜMLERİN ADINI 2004’TE ATILDI
 
Taşkömürü Havzası’nın, 2004 yılında Maden Kanunu kapsamına alınarak yeni bir sürecin başlatıldığını hatırlatan Torun, “Bu süreçle birlikte Kurumun uzmanlaştığı hazırlık, üretim ve yıkama gibi ‘asli işleriyle’ birlikte tüm hizmetlerin özel sektör marifetiyle yapılmasının ve bir anlamda kurumun tasfiye edilecek duruma gelmesinin önü açıldı” dedi.
 
O güne kadar uygulanamayan özelleştirme projelerinin birer birer hayata geçirildiğini, bu aşamada hazırlık işlerinin ihale yoluyla özel sektöre devredildiğini dile getiren Torun, “Ancak bugüne kadar yapılan uygulamalara bakıldığında tam bir başarısızlık yaşandığı apaçık ortaya çıkmıştır” diye konuştu.
 
Özelleştirme ve bunun bir yöntemi olan taşeronlaşma konusunda oda olarak yetkileri defalarca uyardıklarının altını çizen Torun, “ Kurumun hazırlık ve üretim ekipleriyle iç içe yapılacak işlerde taşeron hizmeti alınmasının, iş güvenliği ve denetim açısından ciddi sorunlar yaratacağı” uyarılarını hatırlattı.
 
AKP KURUMLARI KUŞATTI
 
Kamu kuruluşlarına yapılan son dönemdeki atamalarda, bilgi, beceri ve liyakat aranmasından vazgeçilmesini de eleştiren Torun, “Artık, atamalarda geçerli olan ölçüt, sadece ‘cemaatten olmak, kendileri gibi düşünmek ya da kendilerinden olmak’tır. Bu şekilde, yetersiz kişilerin uzmanlık gerektiren makamlara getirilmesinin önü açılmış, dolayısıyla kurumlardaki çalışma barışı ortadan kaldırılıp, haksız rekabet oluşturulmuş ve yozlaşma hızlandırılmıştır” dedi. Torun, her dönemde belirli ölçülerde yaşanan kadrolaşmanın son dönemde “kuşatma” şekline dönüştüğünü ve tüm işyerlerinde iş barışını ve iş güvenliğini tehdit eder hale geldiğini söyledi.