Mahpus emeği sömürüsü büyüyor

1945 Okunma
04.08.2013
A+
A-

Hapishanelerde mahpus emeği sömürüsü büyüyor. Mahpuslar özel şirketlerin kurduğu üretim tesislerinde köle gibi çalıştırılıyor

Cumhuriyet gazetesinden Meltem Yılmaz’ın haberine göre mahpuslar günde ortalama 7 liraya kadar düşen ücretlerle çalıştırılıyor.

Mahpus emeği sömürüsü giderek katmerleniyor. Hapishaneler bünyesinde üretim tesisi kuran özel şirketler, mahkûmlara günlük mesaileri karşılığında ödedikleri 7 lira ile büyük bir sömürü düzeni yaratıyor. Şirketler kira dahi ödemeden hapishanelerdeki iş atölyelerinde, idare ile protokol imzalayarak tutuklu ve hükümlüleri işçi olarak çalıştırıyor.

2008’de hayata geçen uygulamaya göre Adalet Bakanlığı’nın açtığı ihaleyi kazanan özel firma, hapishanede kurduğu üretim tesisi bünyesinde üretim yapmaya başlıyor. Makinelerini kendi kuran, ustasını da kendi bünyesinden sağlayan firma, üretim tesisi kurduğu cezaevine kira ödemiyor. Bünyesinde çalıştırdığı mahkûmların maaşı, yemek ve sigortasını ödeyen firma; tesisin elektrik, su, doğalgaz gibi masraflarını da kendisi karşılıyor.

Ancak çalışan mahpuslara ödenen maaş emek sömürüsünün boyutunu açığa çıkarıyor. Çünkü bu tesislerden bazılarında, mahpuslara günde ortalama 7 liraya kadar düşen ücretler ödeniyor. Adalet Bakanlığı’nın 2012 yılı için günlük 20 lira olarak belirlediği ücretin bu kadar altına inilmesine nasıl izin verildiği belirsiz.

Mahpuslar kira ödüyor

Hapishanelerin mahpuslardan zorunlu olarak aldığı, bir nevi kira anlamına gelen günlük 4 lira “iaşe bedeli” ile elektrik-su parası da, tüm mahkûmlardan olduğu gibi bu özel firmaların tesislerinde çalışan mahpuslardan da kesiliyor. Bir başka deyişle bir mahpusların verdiği kira-elektrik ve su ücreti de düşüldüğünde, neredeyse elinde hiçbir şey kalmıyor.

Adalet Bakanlığı’nın internet sitesinde de, cezaevlerinde özel sektöre sunulan imkânlar arasında “Ucuz işgücü”, “Disiplinli çalışma ortamı”, “Düşük üretim maliyetleri”, “Kira ödemeksizin çalıştırılabilecek bir atölye” belirtiliyor.

Meltem Yılmaz’ın haberine göre şu an Türkiye genelinde 27 cezaevinde özel sektör, tesislerde üretim yapıyor. Örneğin Akhisar’da fason otomotiv parçası, Ankara Kadın Kapalı’da ikaz yeleği dikimi, Hatay Açık’ta zigon sehpa ve aksesuar yapımı gerçekleştiriliyor. Ümraniye Cezaevi’nde ise fason tekstil üretimi kapsamında, tesislerin bir kısmında Türkiye’nin en büyük kargo şirketlerinden birinin personel kıyafetleri, diğer kısmında ise oteller için tek kullanımlık banyo terlikleri üretimi yapılıyor.

Ümraniye’deki üretim tesislerinde, 150 kadar mahkûm çalışıyor. Bu mahkûmların mesaileri sabah 8’de başlayıp akşam 6’ya kadar sürüyor. Ve aldıkları günlük ücret 7 lira. Böylece bu özel firma için cezaevi, bir başka yerde fabrika açmaktan çok daha az masraflı hale gelmiş oluyor.

Sendika.Org