(15) Aşıksan vur saza şoförsen geç 'sol'a

1965 Okunma
10.08.2013
A+
A-

Dersim’den başlayıp İzmir’de sonlanan yolculuğumuzda, bizi yol arkadaşlığına kabul eden kamyoncularla konuşma fırsatı bulduk. Deyim yerindeyse bir dokunduk bin ah işittik. Bayramı direksiyon sallayarak geçiren kamyoncular, “AKP bizi mahvetti” diyor. Bizimle paylaştıkları onlarca sorunun başında, mazotun pahalılığı ve vergiler geliyor.

Dersim’den Erzincan’a giderken bizi kamyonuna misafir eden Mustafa Vergin, 56 yaşında. Mesleğinde 40 yılı devirmek üzere. Yüzlerce şoför gibi, o da bayramı yollarda karşılıyor.

Vergin, “Derdimiz çok, hangisini anlatayım” diye başlıyor söze. “Vergiler çok adaletsiz” diyor, “Hiç çalıştırma kamyonu, yine 5200 lira vergi ödüyorsun. Mazottaki vergi de belimizi büküyor.”

‘YASA ÇIKIYOR, UYGULANMIYOR’

Kamyonculara K1, K2 vb. belgesi alma zorunluluğu getiren hükümetin taşımacılığı kollara ayırdığına, ancak bunun gereklerinin yerine getirilmediğine dikkat çekiyor Vergin. “Kantar koymuşlar, kimin ne taşıdığına bakılmıyor. Yasalar çıkarıyorlar, ama uygulamıyorlar” diyor.

Şoförler Cemiyeti’nin haklarını aramadığını söyleyen Vergin, sözlerini şöyle sürdürüyor: “Cemiyet hükümetin avukatlığını yapıyor, başka bir şey yapmıyor. Bizim yaşadığımız haksızlıklara ses çıkarmıyor, korkuyor.”

'BAKANA DAVA AÇACAĞIM’

Vergin, Ulaştırma Bakanı’na dava açacağını söylüyor. “Bütün bu sorunların sorumlusu Bakanlık” diyor, “Bakan’ı dava edeceğim, görevini yapmadığı için.”

Son olarak Başbakan Erdoğan’ın dilinden düşürmediği duble yolları soruyoruz Vergin’e, “Yapıyorlar da ne oluyor” diye yanıtlıyor, “Yolları hep hırsızlara veriyorlar. Yapılan yollar 3 ay sonra bozuluyor, başkası tekrar yapıyor.”

EMEĞİMİZİ GASP EDİYORLAR

Çanakkale Ezine’den İzmir’e dek kamyonunda misafir olduğumuz Hasan Mirza ise 40 yaşında, 18 yıldır kamyonculuk yapıyor.

Mirza, “Bize bayram seyran yok, gece-gündüz yok” diyor ve ekliyor: “Herkes bayramda tatile gidiyor, ailesine gidiyor, en azından evinde uyuyor. Ben gece gündüz direksiyon sallıyorum. Emeğimin hakkıyla ekmeğimi kazanıyorum. Ama emeğimizi gasp ediyorlar.”

AKP KAMYONCUYU BATIRDI

Yollar akıp giderken, emeğinin nasıl gasp edildiğini anlatıyor Mirza. Dediğine göre, AKP’nin politikaları kamyoncuları batma noktasına getirmiş. O da aynı Mustafa abi gibi yüksek mazot fiyatlarından yakınıyor.

Elmastan yüzde 0.8 vergi alınırken, mazottan yüzde 18 vergi alındığına dikkat çekiyor Mirza. “AKP iktidara gelmeden önce 400 litre mazotu 600 liraya dolduruyordum, şimdi 1600 liraya dolduruyorum” diye konuşuyor.

BÜYÜK FİRMALAR SORUN

Anlattığına göre, büyük lojistik firmalarının gemileri var, bunlarla ucuz mazot getiriyorlar kamyonları için, ancak kendilerinin böyle bir şansı yok. Mirza, “Bu yüzden bu firmalarla rekabet edemiyoruz. Kendi kamyonuyla çalışanlar olarak son günlerimizi yaşıyoruz belki de. Benim de gemiciğim olsa ben de ucuza mazot alabilirdim” diye konuşuyor.

KAÇAK MAZOTA MECBUR

Mirza’nın anlattığına göre, mazotun pahalılığı kamyoncu esnafını kaçak mazot kullanımına itiyor. 10 numara adı verilen ve yarattığı tehlikelerle sık sık gündeme gelen yağın kullanımı bu nedenle çok yaygın. Yolcu otobüsleri dahil çok sayıda araç 10 numara kullanıyor.

“Bizi kaçak mazota mecbur bırakıyorlar” diyor Mirza, “Aracımıza da zarar veriyor, temiz su yerine pis su içmek zorunda kalırsan elbet hasta olursun, ama başka çare bırakmıyorlar ki...”

Lastikler de Çin malı: “Bir lastik 800 lira, 10 lastik var bu arabada. Çin malı alıyoruz mecburen.”

FABRİKA GİBİ VERGİ ÖDÜYORUM

Yılda iki kez, temmuz ve aralık aylarında vergi verdiklerini anlatıyor Mirza. Pul parası deniyormuş, 1100’er lira. Mirza “Dünyanın hiçbir yerinde yok pul parası” diyor ve ekliyor: “Özal döneminde bir sefere mahsus alınmıştı, sonra sürekli hale getirildi. Koskoca şirketlerin tırlarından da aynı vergi alınıyor, benden de. Adaletli değil vergiler. ÖTV’si, KDV’si...Bir fabrika kadar vergi ödüyorum.”

Bu borçları ödeyemediklerinde ise bir de faiz çıkıyor başlarına. Mirza’nın Maliye’ye olan 6 bin lira borcu faizle 9 bin liraya çıkmış örneğin. Borcu taksitlendirmek istemiş, ama yine faizle karşılaşmış.

Mirza, soruyor: “Faiz lobisinden yakınıp durmuyor mu Başbakan? Bu ne o zaman?”

SİGORTAMI ÖDEYEMİYORUM

Kamyoncular günde 9 saatten fazla kamyon kullanamıyor, Mirza, 15 dakika süreyi geçirdi diye 162 lira ceza yemiş.

“Yanımızda sigortalı şöfor çalıştırmamızı istiyorlar, 9 saati geçince direksiyonu vermek için. İyi de ben mal sahibiyim, kendi sigortamı ödeyemiyorum, nasıl insan çalıştırayım?” diye soruyor.

“AKP’den önce kamyoncu esnafının bir değeri vardı” diyor Hasan Mirza, “Çok kazanmasak da aç değildik en azından. Bu iktidar kamyoncuyu mahvetti. AKP diyor ki küçük esnaf bitsin, zenginler daha da zengin olsun.”

Son olarak duble yolları Hasan Mirza’ya da soruyoruz, “İki saattir benimle yolculuk ediyorsunuz, nerede duble yol?” diye yanıtlıyor. Delik deşik yolları aşıyor kamyon, İzmir’e varıyor, vedalaşıyoruz.

***

Kamyoncular hakkını arayamıyor

“Havada uçan kuş bile şoförün sırtından geçiniyor. Biz yükü taşırız, komisyoncu gelir para alır, kantara gidersin onun bile parasını senden alırlar. Ben istemem mi bayramı ailemle geçireyim, ama bizim de rıskımız bu. İşçisi, öğretmeni, gazetecisi, herkes hakkını arıyor, bir kamyoncular hakkını arayamıyor. Bizim hakkımızı savunan da yok. Cemiyet aidat alıyor, başka bir şey yapmıyor.”

SEVGİM DENİZALTI-H.BURAK ÖZ/BİRGÜN