OECD verilerine göre Türkiye’de en büyük sendikasızlaştırma AKP döneminde yaşanırken OECD içindeki ülkelerde en çok Türkiyeli işçiler çalışıyor. Türkiye, iş kazalarında da Avrupa’da birinci sırada
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) çalışma hayatıyla ilgili raporlarına göre Türkiye’de en büyük sendikasızlaştırma AKP döneminde yaşandı. OECD raporlarına göre Türkiye’deki işçilerin yüzde 5’i sendikalı ve Türkiyeli işçiler OECD üyesi ülkelerdeki işçilere göre daha fazla çalışıyor.
Türkiye’deki işçilerin yüzde 5’i sendikalı
OECD’nin verilerine bakıldığında Türkiye’de sendikalaşma oranı son 50 yılın en düşük seviyesindeydi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın verileriyle OECD’nin verileri birbirini tutmuyor. Çalışma Bakanlığına göre 1984 ile 2009 yılları arasında Türkiye’de sendikalaşma oranı yüzde 60 olurken OECD’nin 2011 verilerine göre Türkiye’de sendikalaşma oranı yüzde 5,4. Kocaeli Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç Dr. Aziz Çelik resmi rakamlarla fiili durumlar arasında büyük farklar olduğunu belirterek resmi rakamların gerçek dışı olduğunu söyledi. 2013 yılında Çalışma Bakanlığı sendikalaşma oranını yüzde 8,8 olarak revize etmişti.
700 bin işçi toplu iş sözleşmesi yapabiliyor
Sendikalaşma oranı düşerken toplu iş sözleşmesi yapan işçi sayısı da giderek azaldı. 1987 yılında 1 milyon 400 bin civarında olan toplu sözleşme kapsamındaki işçi sayısı, 2010’larda 700 bin civarına geriledi. Bu rakamın 2013’te daha da az olduğu tahmin ediliyor.
Taşeron, sendikasızlaştırma demek
Taşeron sisteminin bu azalmada etkisi fazla. Özellikle kamu kesiminde 1980’li yıllarda 900 bine yakın olan sendikalı işçi sayısı 2011’de 400 bine geriledi. Özel sektörde de sendikalaşma oranı 2011 verilerine göre yüzde 3 olarak tespit edilmişti.
Türkiyeli işçi çok çalışır az ücret alır
Hollandalı işçiler haftada ortalama 30, Almanyalı işçiler 35 saat çalışırken Türkiyeli işçiler ortalama 48 saat çalıştı. Türkiye’ye en çok yaklaşan ülkelerse 44,5 saatle Güney Kore ve 43 saatle Meksika oldu, bu ülkeleri Yunanistan (42 saat) izledi. Macaristan, Slovakya, Polonya ve Çek Cumhuriyeti gibi ülkelerde haftalık çalışma saati ortalama 40 olurken İşçiler Portekiz’de 39, İspanya’da 38,5 ve İtalya’da da 37,5 saat çalıştı. Türkiye’de 1.855 olan yıllık çalışma saati, Japonya’da 1.745, OECD ülkeleri ortalamasında 1.765, krizdeki İtalya’da 1.752, İspanya’da 1.686, İngiltere’de 1.654 olarak tespit edildi. Birleşmiş Milletler’in 2012 raporuna göre Türkiye’de işçi ücretleri Avrupa ülkelerindekinden oldukça düşük.
İş kazaları artıyor
Sendikasız bir şekilde uzun süreler çalışan ve düşük ücret alan Türkiyeli işçiler aynı zamanda Avrupa ülkeleri arasında en çok iş kazasına maruz kalan ve iş kazaları sonucu hayatını kaybeden işçiler.
2010 ile 2013’ün ağustosu arasındaki dönemde iş kazaları ve iş kazaları sonucu meydana gelen ölümler giderek arttı. Sendika.Org ve İstanbul İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin verilerine göre 2012’de en az 878 işçi ölürken 2013′ün ilk 6 ayında 568 işçi iş kazaları sonucu hayatını kaybetti.