(13) Bir inşaat asansörü 32. kattan yere nasıl çakılır? Katil kim?

Torun Center inşaatında dün (06.09.2014) inşaat asansörünün 32. kattan yere çakılmasıyla on işçi öldü. Asansör bozuktu, işçiler bozuk asansöre yüklerle birlikte bindirilerek öldürüldü. İnşaatın sahibi ‘sektörel vaka’  diyerek sorumluluğu üzerinden atmaya çalışırken Politeknik yaptığı haberde ‘Bir inşaat asansörü nasıl çalışır, nasıl güvenli olur?’ sorusunu cevapladı. Politekniğin haberi şöyle;

‘Bir inşaat asansörü nasıl çalışır, nasıl güvenli olur?’

İnşaat asansörleri inşaat boyunca tesis edilmiş bir raya kremayer dişleriyle tutunarak hareket ederler. Kremayer dişlilerle asansör aşağı ve yukarı doğru hareket eder. Dişlerde meydana gelebilecek bir aksaklığa karşı emniyet (güvenlik) freni bulunur. Asansörün normal şartlar altındaki hızında yüksek bir hızla (aşırı hızla-serbest düşmeyle) hareket etmesi halinde emniyet freni devreye girer ve asansörü durdurur.

Güvenlik freni çalışmazsa

Torun Center asansörün 32. kattan yere çakılması güvenlik freninin çalışmadığını göstermektedir. Yani Torun Center inşaatının inşaat asansörü bozuktur.

İnşaat asansörlerinde ayrıca aşırı yük uyarı sistemi de bulunur. Aşırı yük sistemi asansörün kapasitesinden fazla bir kapasiteyle yüklenmesi söz konu olduğunda haber verir ve asansörün çalışmasını engeller. Aşırı yük sistemleri zaman zaman devre dışı bırakılmaktadır. Torun Center’de on işçinin ölmesine sebep olan bozuk asansördeki yük miktarı ve aşırı yük sisteminin devrede olup olmadığı da henüz bilinmiyor.

Denetim ve kontrol yapılmazsa

Asansör denetim ve kontrolleri asansörlerin güvenli olması sebebiyle yapılmaktadır. Denetim ve kontrollerin ardından tespit edilen eksikliler giderilerek asansörün kullanımı güvenli hale getirilir. Denetim ve kontroller güvenliği sağlayacak periyotlarla yapılmak zorundadır. Denetim ve kontroller yapılmıyorsa, denetim ve kontrol periyotlarına uyulmuyorsa, yapılan denetim ve kontrollerde belirtilen eksiklikler giderilmiyorsa asansör güvenli değil demektir.

Katil varsa

Torun Center inşaatında meydana gelen katliam asansörün güvenli olmadığını göstermektedir. Asansörün güvenliğinden ve denetimlerinden sorumlu olan Torunlar GYO-Torun Yapı-Torunlar Gıda Proje Ortaklığı patron ve yöneticileri, bu denetimleri denetlemesi gereken Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkilileri asansörün yere çakılmasıyla öldürülen on işçinin katilidir.