(3) CHP'de toplantı: Sendikalar ve meslek örgütleri maden işkolundaki sorunları değerlendirdi

CHP tarafından organize edilen “Maden kazaları, çalışma yaşamı, iş sağlığı ve güvenliği” toplantısı Marriott Otel’de yapıldı.

Toplantıya DİSK’in yanı sıra Türk-İş, Hak-İş ile TMMOB ve TTB başkanları ile çok sayıda sendika ve meslek örgütü uzmanları katıldı. Toplantıda bir konuşma gerçekleştiren CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, toplantının iş yaşamını ilgilendiren temel konularda özellikle yeraltında çalışan işçilerin sorunlarının çözülmesi için bir düzenlendiğini belirtti. Kılıçdaroğlu, Türk-İş’in, Hak-İş’in, DİSK’in, Türk Tabipler Birliği’nin, Türkiye Mimar Mühendis Odaları Birliğinin temsilcilerinin ve aynı zamanda maden işyerlerinde örgütlenen sendikaların temsilcilerinin olduğu bir toplantıda görüş birliği sağlandığını belirtti.

CHP olarak, sağlanan bu görüş birliğinin mutlaka parlamentoda yasa, yönetmelik, tüzük değişiklikleri yapılarak hayata geçirilmesini istediklerini belirten Kılıçdaroğlu, “Türkiye yeni acılar yaşamamalı, yeni dramlar yaşamamalı. Biz 21.yüzyılın Türkiye’sini çağdaş uygarlığa taşıma konusunda çaba harcıyorsak bu çaba bir siyasetçinin çabasıyla mümkün değil. Sendikaların, işçi, işveren sendikalarının, meslek kuruluşlarının, sivil toplum kuruluşlarının çabalarıyla gerçekleşecektir” dedi.

DİSK adına görüşlerimizi açıklayan Genel Başkan Kani Beko ise yaptığı konuşmada, mevcut İş Sağlığı ve İş Güvenliği Yasası’nın gerçekleşen kitlesel işçi ölümlerini önleyemediğini; İSG Sistemi’nin, 6331 Sayılı Yasa’nın 2012 Haziranında çıkmasından önce çöktüğünü belirtti. Beko, Türkiye’nin ölümlü iş kazalarında Avrupa’da birinci, dünyada üçüncü sırada yer aldığını belirterek sistemin çöktüğünü vurguladı.

1155 ve 161 Sayılı ILO Sözleşmesi’nin TBMM’ de kabulünden sonra 6331 sayılı İş Sağlığı ve İş Güvenliği Yasası’nın 8 yıl sonra sosyal tarafların mutabakatı olmadan çıkarıldığını ifade eden Beko, “2012 öncesi aylık ölüm sayıları 90-100 arasındayken, 2012 sonrası 120-140 arasında gerçekleşmesi mevzuatın ve uygulamaların hiç bir etkisinin olmadığını göstermektedir. AKP ‘nin 12 yıllık iktidarı döneminde 14.455 işçi yaşamını yitirmiştir. 214′ün 10 ayında ölen işçi sayısı 1600 olmuştur. 155 ve 161 sayılı ILO Sözleşmelerinin 2004 yılında kabulünden 2012 yılında 6331 sayılı İSG Yasası’nın kabul edilmesine kadar geçen sürede iş kazası sayısı her yıl ortalama 75000 civarındadır” dedi.


 
CHP’nin çağrısıyla bir araya gelen sendika ve meslek örgütü temsilcileri maden iş kolunda yaşanan ve yüzlerce işçinin ölümüyle sonuçlanan kazalar nedeniyle, bu işkolundaki durumu değerlendirdi. Toplantıya TTB adına Merkez Konseyi üyesi Dr. Hüseyin Demirdizen ve TTB Hukuk Bürosu'ndan Av. Mustafa Güler katıldılar. Heyetin aldığı ortak kararlar, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu tarafından düzenlenen basın toplantısında kamuoyu ile paylaşıldı. Kılıçdaroğlu, ortak kararların yasa teklifi olarak hazırlanmasıyla ilgili sorumluluğu üzerine aldığını ve gereğini yerine getireceğini belirtirken, sendikalar ve meslek örgütlerinden de sürecin takipçisi olmalarını istedi.

Heyetin kamuoyuna açıkladığı kararlar şöyle:

- Madenlerde taşeron çalışma sistemi kaldırılmalı,

- İşçi sağlığı, iş güvenliği hizmetlerinin çerçevesinin oluşturulması, yapılacak işlerin belirlenmesi ve denetimi için özerk-eşit katılımlı bir konsey oluşturulmalı,

- İşyeri hekimi, işyeri uzmanı ve fenni nezaretçilerin ve denetçilerin maaşları işveren dışında oluşturulacak bir fondan karşılanmalı ve devletin denetim teşkilatı güçlendirilmeli,

- Sendikalaşmanın önündeki engeller kaldırılmalı ve sendikalaşma teşvik edilmeli,

- Havza madenciliğine geçilmeli, Maden havzası bir bütün olarak değerlendirilmeli, riskler belirlenmeli ve üretim havza bazında düzenlenmeli,

- Maden işletmelerinde standartlar uluslararası düzenlemelere uygun olarak belirlenmeli, bu alandaki ILO sözleşmeleri bir an önce kabul edilerek hayata geçirilmeli,

- Yer altı madenlerinde çalışacak olan kişiler etkin bir eğitimden sonra çalışmaya başlamalı,

- Uygulamalı eğitim için eğitim amaçlı maden ocakları oluşturulmalı,

- Yer altı madenleri devlet tarafından işletilmeli,

- Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nün (MİGEM) taşra teşkilatı oluşturulmalı ve kaza sonrası süreçler bu yapı tarafından yürütülmeli, yönetilmelidir. 

 
CHP yönetiminin, maden kazaları ve çalışma yaşamında işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunu değerlendirmek üzere yaptığı davete, TMMOB’yi temsilen Yürütme Kurulu Üyesi Mehmet Torun ve Genel Sekreter Vekili H. Can Doğan katıldı.  İşçi sendikaları ve meslek odalarının çağrılı olduğu 6 Kasım 2014 tarihinde düzenlenen toplantı sonunda, katılımcılarca (DİSK, TÜRK İŞ, HAK İŞ, TMMOB, TTB) üzerinde mutabakata varılan maddelerin kanun teklifi haline getirilerek TBMM’ye sunulması kararlaştırıldı.
Toplantıda söz alan TMMOB Yürütme Kurulu Üyesi Mehmet Torun, Soma ve Ermenek maden faciaları hakkında bilgi verdi. Madenlerin Anayasa’ya göre halkın malı olduğunu bu nedenle halkın söz sahibi olduğunu belirten Torun, konuya her yönüyle sahip çıkılmasının bir hak olduğunu söyledi.

Torun, iş cinayetlerinin ana nedeninin, ucuz emek ve ucuz işçilik ile maliyeti düşürerek üretim yapılması ve dünya piyasalarındaki rekabet politikaları olduğunu ifade ederek, mühendislik bilim ve teknolojisi uygulanarak teknolojik yatırımlarla verimliliğin artırılması gerektiğini vurguladı.  Özelleştirme, taşeronluk ve rödevans uygulamalarından vazgeçilmesi gerektiğini, havza madenciliğinin önemini aktaran Mehmet Torun, iş cinayetlerinde asıl sorumluların ceza almadıklarını, sürekli olarak mühendislerin günah keçisi olarak yargılandıklarını dile getirdi.

Torun, iç denetim elemanlarının bağımsız olmaları, ücretlerini bir fondan almaları gerektiğini ifade ederek, işçi sağlığı ve iş güvenliğinin projelendirme aşamasından başlaması gerektiğini söyledi.

TMMOB Genel Sekreter Vekili H. Can Doğan da 6331 sayılı İş Güvenliği Yasası’nın eksikliklerine dikkat çekerek, sorunların çözümü için örgütlenmenin önemli olduğunu vurguladı. Maden İş Kanunu çıkarılmasını ve Madencilik Bakanlığı kurulmasını isteyen Doğan, mesleki eğitim konusunda da gelişmiş ülke örneklerini paylaştı.

Emek-meslek örgütleriyle beraber üzerinde uzlaşılan maddeleri, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu basın aracılığıyla kamuoyuna duyurdu.  

MUTABIK KALINAN MADDELER ŞÖYLE;

 - Madencilik sektörü başta olmak üzere taşeronluk ve rödevans uygulamaları kaldırılmalıdır.

- Örgütlenmenin önündeki engeller kaldırılmalı ve örgütlenme teşvik edilmelidir.

- Hak aramanın önündeki engeller kaldırılmalıdır.

- Bağımsız denetim mekanizmaları oluşturulmalı, teknik nezaretçiler ve iş güvenliği uzmanları ücretlerini, oluşturulacak bir fondan almalıdır. Kamu denetiminin niteliği artırılmalıdır.

- Denetim raporları; şeffaf olmalı ve ilgili sendikalara, meslek odalarına iletilmelidir.

- İş Güvenliği ile ilgili mevzuat, uluslararası normlara uygun olarak gözden geçirilmelidir.

- Havza madenciliği hayata geçirilmelidir. Planlamalar ve uygulamalar bu doğrultuda yapılmalıdır.           

- ETKB Maden İşleri Genel Müdürlüğü’nün (MİGEM)  taşra teşkilatı kurulmalıdır.

- İş kazası sonrası kriz masası kurulmalı ve çalışmalar bu yapı tarafından yönetilmelidir.

- Madencilik sektöründe eğitim ocakları açılarak, işe başlayacak işçiler burada eğitildikten sonra işe başlamalıdır. Yeraltı işletmelerinde yaşam odaları kurulmalıdır.

-  Özerk ve eşit katılımlı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Konseyi kurulmalıdır.