Zet Farma’da işçi sağlığı sorunları - Adnan Alin

İlaç üreticisi şirketlerin ilaç paketleme ve birçok şehirde bulunan depolara ilaç dağıtım işlerini yapan bir şirket Zet Farma. 2014 Kasım ayı başında sendikalaşma süreci henüz başlamışken 11 işçi işten atıldı. DİSK Nakliyat-İş Sendikası’nın örgütlenme çalışmalarını yoğunlaştırmasıyla birlikte, işten atılan işçilerin işlerine geri dönme mücadelesi fabrika önünde direniş çadırı kurularak ileri bir boyuta taşındı. Bu süreçte işyerlerinde işçilerin yaşadıkları birçok sorun ve sendikal haklar yanı sıra, işçi sağlığı ve iş güvenliği sorunları da sendika çalışanları ve işçiler arasında gerçekleşen iletişimlerde sorgulanarak tartışılmaya başladı.

İşçiler genellikle ısının düşük tutulduğu bir ortamda çalışıyor. Örneğin; karekod yazılım ve paketleme işleri, sürekli olarak 18 dereceyi aşmayan soğuk mekan ortamında gerçekleşiyor. İnsan vücudu için soğuk sayılan düşük ısıdaki çalışma ortamı nedeniyle işçiler sağlık sorunu ve rahatsızlıklar içinde. Yaygın biçimde görünen kas ağrıları kalıcı olarak yaşanıyor. İşçiler sürekli kas spazmı ve ağrıları çekerek işlerini yapıyor. Özellikle bel, omuz ve boyun bölgelerinde kas tutulmaları ve eklem ağrıları mevcut.

İlaç yükleme ve boşaltma kısımlarında çalışan işçilerde boyun ve bel fıtığı rahatsızlıkları yaygın. Sürekli soğuk ortamda bulunma nedeniyle eklem ağrıları çekilmesi de süreklilik kazanmış durumda. Sürekli ayakta çalışmaktan dolayı varis, işçilerde yaygın ve bazılarında da ileri derecede görünmektedir. Kullanılan makineler, sürekli yüksek desibelli gürültü ortamı yaratmakta; işçiler işitme sorunu yaşamaktadır. Sürekli ve süratli bir biçimde evrak düzenleme işi yapan işçilerde, kol kaslarında ve eklemlerinde doku tahribi yaşanmaktadır. İrsaliye, fatura ayırma-düzenleme işi yapan işçilerde de bu rahatsızlık şikayetleri görülmekte.

İlaçların kutulanması ve tarifelerin yerleştirilmesi işlemi sonrasında, işçilerin ellerinde, yüzlerinde alerjik durumlar yaşanıyor. Cilt tahribatları, kızarma, kaşınma, deri dökülmeleri gibi işten kaynaklı rahatsızlıkları sürekli halde. İlaç paketleme işinden dolayı farenjit, gözlerde sulanma, kaşınma, gözyaşı kuruması gibi sonuçlar var. İşyeri hekimi, ağrı kesici verme dışında bu rahatsızlıklara yönelik yeterli denilebilecek önlemler almıyor.

İşyerinde rahatsızlanma sonucu hastaneye sevk edilme durumunda, işçiler kendi imkânıyla hastaneye ulaşıyor. İşçinin ailesine haber veriliyor veya rahatsızlanan işçi, en iyi durumda yakından geçen minübüs-dolmuş yoluna bırakılıyor. İş koşulları nedeniyle hasta olan ve rahatsızlık çekenler, normal hastanelerden tedavi almakta ancak bunlar mesleki hastalıklar kategorisinde değerlendirilmemektedir.

Sendikal mücadelenin gelişmesiyle başlayan işyeri koşullarını tartışma ve sorgulama ile birlikte işçiler, işçi sağlığı boyutuyla durumun farkına yeni varmaktalar. Sendikal çalışma sonrasında, işçiler arasında bel ve boyun fıtığı rahatsızlıkları yaşayanların ne yapabileceği, ilaç işleme nedeniyle bunun olası etkileri karşısında neler yapılabileceği ve işyeri hekiminden nasıl yararlanılacağı, meslek hastalıkları konusu ve meslek hastalıkları hastanesinin işlevleri vb. konular yaygın olarak konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştır.

Bu ise SGK denetimleri ötesinde özellikle sendikal örgütlenmenin yasal zeminde de tanınarak, işçilerin işyeri yönetimine fiilen katılımının sağlanmasına bağlıdır. Bu anlamda gerçekleşecek olan kurumsal ve fiili bir işçi denetimi ve işleyişi hayati önemdedir. Aksi halde yüksek kar ve düşük maliyet derdinde olan işverenin insafına bırakılan işçi sağlığı konuları hep geride seyretmeye devam edecektir.

Belirtelim ki Zet Farma işyerlerinde işçiler, güçlü bir sendikal örgütlenme ve bunun üzerinden de Toplu İş Sözleşmesi hukukuna kavuştukları zaman, işçi sağlığı sorunları ve konularına da doğru müdahalelerde bulunabilecek ve insani çalışma koşullarına kavuşabilecektir... DİSK Nakliyat-İş üyesi işçilerin direnişi sürüyor...