(13) MMO’dan ihmal uyarısı

16 Haziran günü İzmir Karşıyaka’da bir inşaatta kule vincinin devrilmesi sonucu yaşanan iş cinayetinde 2 işçi yaşamını yitirmiş, 4 işçi de yaralanmıştı.

TMMOB Makina Mühendisleri Odası (MMO) İzmir Şubesi, ‘iş cinayetleri kader değil, yeterli kamusal denetim ve kamusal hizmet perspektifi ile önlenebilir” ifadelerine yer verdiği açıklamayla iş cinayetini protesto etti. MMO yaptığı açıklamada iş cinayetinin yaşandığı alanda inceleme yapmak üzere derhal uzman bir ekip görevlendirdiklerini belirtirken  uzman ekibin yapmış olduğu incelemelerin devam etmekte olduğunu, sonuçların kısa bir sürede kamuoyuyla paylaşılacağını duyurdu. MMO uzmanlarının yapmış olduğu incelemede ilk belirlemelere göre şu bilgilerin elde edildiği açıklandı:

“Kullanılan vinç üstten gerdirmeli,  üstten dönüşlü ve ray üzerinde tahrikli yürüme grubuna sahip bir kule vincidir. 

Vincin iş güvenliği mevzuatı gereği periyodik kontrollerinin yaptırıldığı görülmüştür.

Kazanın meydana geldiği gün vinçte aşırı yükleme ve aşırı rüzgâr yükünün olmadığı belirlenmiştir.

Kazanın, vincin kule gövdesini ana şaseye bağlayan bağlantı ve taşıyıcı elemanlarının bir veya birkaçının kullanım sırasında kopması/kırılması sonucu meydana geldiği olasılığı üzerinde durulmaktadır. 

Söz konusu bağlantı ve taşıyıcı elemanlarının kopma/kırılma nedeni olarak malzeme yorulması olasılığı araştırılmaktadır. “

MMO tarafından yapılan açıklamanın devamında iş cinayetlerinin tekrar yaşanmaması için öneriler paylaşıldı. 

Bu öneriler şöyle sıralandı: “Her türlü kaldırma ve iletme makinelerinin imalatı, bakımı ve işletilmesi özel uzmanlık gerektiren bir mühendislik hizmetidir. Bu nedenle üretiminden kuruluma, işletilmeden bakıma kadar her alanda uzman ve sertifikalı mühendislerin görev alması şarttır.

İş ekipmanları kapsamına giren bu tür vinç, platform ve asansörlerin işletilme ve bakımına ilişkin bir mevzuat eksikliği bulunmaktadır. Hazırlanması gereken mevzuatta, bu tür ekipmanların montajı, işletilmesi ve bakımı konusunda teknik kriterler, yetki ve sorumluluklar, belgelendirmeler, periyotlar net olarak tanımlanmalıdır.

Ülkemizde, kaza olduğunda sorumlusunun bulunup cezalandırıldığı hukuk ve denetim sistemi bulunmaktadır. Bunun yerine; kaza olmasını önlemeyi amaçlayan, kamusal denetim ve kamusal hizmet anlayışını geçerli kılan bir yaklaşım ile çalışma hayatımız yeniden düzenlenmelidir. 

Kaldırma araçlarının periyodik kontrolleri 25.04.2013 tarihi öncesinde en geç üç ayda bir kez yapılırken, , Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı‘nca söz konusu tarihte yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği ile işverene,  yapacağı/yaptıracağı risk analizine göre bu periyodu bir yıla kadar uzatma olanağı tanınmıştır. Kaldırma makinelerinin kontrol periyotları yeniden üç ay olarak düzenlenmelidir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılan işyeri denetimleri daha sık yapılmalı, denetimlerde uzmanlık alanlarına göre iş güvenliği müfettişleri görevlendirilmelidir. Bakanlık denetimlerinde sektör olarak maden, inşaat, metal sektörlerine ağırlık verilmelidir.

İşçi sağlığı ve iş güvenliği kapsamındaki işçi eğitimleri formalite olmaktan çıkarılmalıdır.”