İşçi ve doğa kıyımıyla büyüdüler: Türkiye’nin en zengin 10 ismi

Ekonomi dergisi Forbes, Türkiye’nin en zengin 100 ismini açıkladı. İşçilerin hak taleplerine işten atmayla, polis saldırısıyla karşılık veren, AKP iktidarında büyüyen holdinglerin patronları listede yer aldı

Ekonomi dergisi Forbes, Türkiye’nin en zengin 100 ismini açıkladı. Listede yer alan isimler; işçilerin güvenceli iş, insanca yaşamaya yetecek ücret, örgütlenme hakkı talepleriyle direniş başlattıkları ve bu talepleri nedeniyle işten çıkarıldıkları, polis saldırısına uğradıkları işyerlerinin bağlı olduğu holdinglerin patronları.

İstediği sendikaya üye olmayan işçiye fabrikada yer yok

Listede ilk sırayı 2,9 milyar dolar serveti ile Murat Ülker aldı. Bilindiği gibi Ülker’in sahibi olduğu Yıldız Holding’e bağlı Ülker’de Hak-İş’e bağlı Öz Gıda-İş’ten istifa ederek DİSK/Gıda-İş’e üye olan 13 işçi geçtiğimiz yıl işten atılmış, işçilerin fabrika önünde 140 gün süren direnişi kazanımla sonuçlanmıştı.

Murat Ülker’i 2,6 milyar dolar ile Hüsnü Özyeğin, 2,4 milyar dolar ile Ferit Şahenk, 2,2 milyar dolar ile Semahat Arsel takip ediyor. Listede 3 üyesi bulunan, Türkiye kapitalizminin omurgası sermaye grubu Koç ailesinin işyerlerinde sadece geçen yıl pek çok işyerinde hak ihlali meydana gelmişti.

Divan’da, Arçelik’te işçi atarak büyüyen Koç

Koç Holding’e bağlı Divan Turizm İşletmeleri A.Ş.’de çalışan ve DİSK Gıda-İş’e üye oldukları için geçtiğimiz yıl işten atılan 55 işçi, işe geri alınmak için direniş başlatmış, her hafta bir Divan işletmesi önünde eylem yaparak seslerini duyurmuşlardı. Direnişlerinin 250. gününde fabrikayı üç gün boyunca terk etmeyen işçiler, polis saldırısı sonrası direnişlerine fabrika önünde devam etmişlerdi. İşe iade davaları 8 ay geçmesine rağmen sonuçlanmaması üzerine işçiler fabrika önündeki eylemi sonlandırma kararı almış, mücadeleyi her alanda sürdürmeye devam edeceklerini açıklamışlardı.

Koç Holding, geçtiğimiz yıl metal işçilerini ayağa kaldıran direnişte de patronluğunu göstermiş; Türk-İş/Türk Metal ve Hak-İş/Çelik-İş üyesi işçiler, Metal İşverenleri Sendikası (MESS) ile imzalanan, taleplerinden uzak sözleşmelere tepki gösterince Arçelik’te, Ford’ta işçileri işten atmış, fabrikaya polis sokmuştu.

İşçi sağlığı dayağı

Forbes’in listesine göre Mehmet Emin Karamehmet ve Aydın Doğan’ın da aralarında olduğu 7 isim “dolar milyarderliği” unvanını kaybederken 5 yeni isim ise listeye girdi: Mustafa Küçük, Şefik Dizdar, Hamdi Akın, Limak’ın ortakları Sezai Bacaksız ve Nihat Özdemir.

Mustafa Küçük ve Şefik Dizdar’ın ortağı olduğu LCWaikiki, 2013 yılında Bangladeş’teki Rana Plaza ile gündem olmuştu. Tekstil üretimi yapılan Rana Plaza’nın çökmesi ile 1134 işçi hayatını kaybetmiş ve 2500 işçi yaralanmış, olayın olduğu günlerde binada LCWaikiki’nin de üretim yaptırdığını gündeme gelmişti. Adı katliama karışan şirket, işçi ölümlerinin çok fazla olduğu ülkede, iş cinayetlerini önlemek için, işçi sendikaları ve markalar arasında bir işbirliğini öngören Yangın ve Bina Güvenliği Anlaşması’na imza atmıştı.

Ancak, yine geçtiğimiz Çerkezköy’deki Bross tekstil fabrikasında işçi güvenliği taleplerini ileten  ve BATİS’e (Bağımsız Tekstil İşçileri Sendikası) üye olan işçiler işten atılıp da eylemlerini üretimini yaptıkları markalardan olan LCWaikiki’nin önüne de taşıyınca mağaza müdürü tarafından darp edilmişlerdi.

Ölen işçiler suçlandı

Hamdi Akın’ın Yönetim Kurulu Başkanı olduğu Akfen Holding ise işçi cinayetinde aklandığı henüz, 28 Şubat’ta, haber oldu. Şirketin işlettiği Muğla Güllük’teki atık su ve kanalizasyon istasyonunda Haziran 2013’te yedi işçi hayatını kaybetmişti. Açılan davada daha önce  kusurlu bulunup haklarında dava açılan Akfen İnşaat’ın yönetim kurulu üyeleri, İller Bankası ve belediye yöneticileri suçsuz bulundu; faciada ölen işletme müdürü asli, beş işçi ise tali kusurlu sayıldı.

Limak: Cengiz-Kolin’le elele, bütün ihalelere

AKP iktidarıyla büyüyen Limak Holding ise Cengiz-Kolin ile birlikte pek çok ihale aldı, Kuzey Ormanları’nı katleden 3. Havalimanı’ndan, Peri Suyu’nu kurutan Pembelik HES’e, işçileri işten atan BEDAŞ’a dek uzandı.

Türkiye’nin en zenginlerinin yer aldığı listede sıralama şöyle:

Murat Ülker (2,9 milyar dolar)

Hüsnü Özyeğin (2,6 milyar dolar)

Ferit Şahenk (2,5 milyar dolar)

Semahat Sevim Arsel (2,4 milyar dolar)

Mustafa Rahmi Koç (2,2 milyar dolar)

Şarık Tara (2,2 milyar dolar)

Erman Ilıcak (2,1 milyar dolar)

Mustafa Küçük (2 milyar dolar)

Suna Kıraç (2 milyar dolar)

Hamdi Ulukaya (1,9 milyar dolar)