İşçi Sınıfına Yönelik Saldırılara ve Kod-29’a Karşı Örgütlenme ve Direnişi Büyütelim! - İstanbul İSİG Meclisi

Bugün saat 11.00’da İstanbul Mecidiyeköy’de bulunan Dev Turizm-İş Sendikası’nda “İşçi Sınıfına Yönelik Saldırılara ve Kod-29’a Karşı Örgütlenme ve Direnişi Büyütelim!” şiarıyla kapalı bir basın açıklaması düzenledik.

İstanbul İSİG Meclisi adına söz alan İnşaat-İş Sendikası Genel Sekreteri Yunus Özgür, salgının bir yıllık döneminde işçi sınıfına dönük baskılara ve gelişen işçi direnişlerine değindi. Devamında direnişçi işçiler söz aldı: Baldur/Ekmekçioğlu/Cem Bialetti işçileri adına Birleşik Metal-İş Sendikası Trakya Şubesi Sekreteri Rıfat Codura, DGD-Sen üyesi Migros Depo işçisi Ümit Güler, TOMİS üyesi Sinbo işçisi Dilbent Türker, PTT işçilerinden PTT-Sen Genel Sekreteri Burhan Tan, Tur Asist-Mapfre Sigorta Çağrı Merkezi çalışanı Mesut Toprak ve Dev Tekstil üyesi SML Etiket işçisi Seçil Arı...

İstanbul İSİG Meclisi adına basın açıklamasını Dev Turizm-İş Sendikası Marmara Şubesi Başkanı Turgay Özdemir okudu. Basın açıklamamız Kod-29’a karşı mücadeleyi büyütme çağrısıyla sona erdi.

Açıklamaya katılan Baldur/Ekmekçioğlu/Cem Bialetti, Migros Depo, Sinbo, PTT, Mapfre Sigorta Tur Assist ve SML Etiket direnişçilerine; Dev Tekstil, DGD-Sen, DİSK Basın-İş, DİSK Birleşik Metal-İş, DİSK Dev Turizm-İş Marmara Bölge Şubesi, DİSK Dev Yapı-İş, DİSK Enerji-Sen, DİSK Limter-İş, Eğitim Sen İstanbul 6 Nolu Üniversiteler Şubesi, İnşaat-İş, İTK-Emeğin Gücü Derneği, Kafe-Bar Çalışanları Dayanışması, PTT-Sen, TOMİS ve basın emekçilerine teşekkür ediyoruz...

 

İşçi Sınıfına Yönelik Saldırılara ve Kod-29’a Karşı Örgütlenme ve Direnişi Büyütelim!

Salgın sürecinin birinci yılı sona erdi. Bu süreçte çarkların döndürülmesi için işyerlerinde tedbirler alınmadı ve işçiler ölesiye çalıştırıldı. Binlerce işçi arkadaşımız hastalandı, yüzlerce işçi arkadaşımız hayatını kaybetti. Diğer yandan işçi sınıfı birçok saldırıyla karşı karşıya kaldı. Bunlardan birisi de ‘ücretsiz izin’ uygulaması. Ücretsiz izin ile işçilere aylık 2020 yılında 1168 Lira ve 2021 yılında 1420 net ücret İşsizlik Fonu’ndan karşılanarak ödenmekte ve bir ay boyunca işçinin bu ücretle geçinmesi beklenmektedir. Yine bu uygulamayla işçilerin kıdem, ihbar tazminatı hakları dondurulmakta ve SGK emeklilik primleri ödenmeyerek daha geç emekli olmaları da dayatılmaktadır. İşten çıkarmaların yasak olduğu salgın sürecinde milyonlarca işçi patronlar tarafından ‘ekonomik koşullar’ gerekçe gösterilerek ücretsiz izne çıkarıldı. Oysa asıl amaç işçi sınıfının her türlü itirazını engellemeye ve sendikalaşmanın önüne geçilmesine dayalı sermaye politikalarının uygulanmasıdır.

Ücretsiz izin uygulamasını takip eden diğer saldırı ise işten atmalardır. Salgın sürecinde sözde işten atmaların yasaklandığı açıklamalarıyla tazminatsız işten atmaların önü açıldı. İş Kanunu’nun 25/2 Maddesi kapsamında işten çıkarmanın “yasal” olması ile birçok işçi çıkış kodu 29 olarak işaretlenerek, haksız-hukuksuz bir şekilde tazminatsız olarak işten çıkartıldı. Yani bu süreçte Madde 25/2’de sıralanan “ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller” işten çıkarma yasağı kapsamının dışında tutuldu. Böylece bir yandan işten atmalar yasaklandı denirken diğer yandan tazminatsız işten çıkarmaların önü açıldı. Bir yıllık salgın döneminde Kod-29 ile işten atılan işçi sayısı yüzde 70 artarken süren işe iade davalarının yüzde 80’i de Kod-29 kaynaklı.

Eğer patronlar geçici madde ile tanınan istisnalar dışında işçi çıkartırsa da bunun bir cezası var: “Çıkarttığı her işçi için, işten çıkarttığı tarihte geçerli olan aylık brüt asgari ücret tutarında idari para cezası ödeyecektir.” Yani 2020 yılı için 2943 Lira olan ceza, asgari ücrete gelen zam ile 3557 Lira olmuştur. Caydırıcılığı olmayan trajikomik bir durumdur bu. Nitekim bazı işyerlerinde direnişe çıkmadan evvel patronlar işçi arkadaşlarımıza “Gelin anlaşalım, tazminatınızın yanında devlete vermem gereken cezanın parasını da size vereyim” diyebiliyor.

Kod-29 ile işçi çıkartmada patronun beyanı yeterli, hiçbir ispat yükümlülüğü yok. İşçi dava açarsa, arabulucu sürecinin ardından 2-3 yıl süren mahkeme sürecinde işten çıkarmanın gerekçesi tartışma konusu olabiliyor. Zaten Madde 25/2 yoruma açık. “Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller” içinde bulunan “işverenin güvenini kötüye kullanmak”, “doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlar” ifadeleri keyfi işten atmaların önünün açılması anlamına geliyor.

Kod-29’dan atılan işçinin kıdem tazminatı gasp ediliyor, işsizlik maaşına da hak kazanamıyor. Ayrıca “ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller” nedeniyle işten atıldığı için fişleniyor ve iş bulması imkansız hale getiriliyor. Oysa bu dönemde sadece salgında ölümüne çalıştırma koşullarına karşı çıkan, haklarını isteyen ve bu yüzden sendikalaşan işçiler Kod-29 nedeniyle işten atıldı. Yani Kod-29 bir sermaye keyfiyetidir ve temel olarak işçilerin haklarının baskı altına alınması ve örgütlenmesinin engellenmesinin bir ifadesidir. İşçiler bir yanda ölümüne çalıştırma diğer yanda işsizlik-açlık cenderesine alınırken, Kod-29 da bu baskının temel aracı haline gelmiştir.

Bugün iktidarın salgın yönetimi adı altında işçi sınıfına karşı saldırıları sürerken itirazlar, örgütlenmeler ve direnişler de filizleniyor. Migros Depo, Sinbo, Baldur, Ekmekçioğlu, PTT, TÜVTÜRK, Yasin Kaplan Halı ve Güven Boya, Kaynak İplik, Döhler, Oral Ambalaj, Termokar, Mapfre Sigorta Tur Assist, İzmir Büyüykşehir Belediyesi, Ak Nişasta ve birçok işyerinde işçilerin hak aramasına, sendikalaşma saldırısına karşı Kod-29 saldırısı devreye sokuldu. Ancak direnişler kararlılıkla sürüyor. (Ayrıca işten atılmalara karşı veya haklarını almak için direnen Cargill, Uzel, SML Etiket, CPS Otomotiv Tekstil, HSK, Cem Bialetti, A-Plas işçilerini de buradan selamlıyoruz.)

Bizler bu noktada “Kod-29 kaldırılsın!” şiarını yükseltirken diğer yandan da Kod-29’a karşı direnen tüm direnişlerin koordinasyonunu sağlamalıyız, işçi sınıfının bütününe bu saldırının tekil olmadığını anlatabilmeliyiz ve ortak-birleşik bir mücadeleyi örebilmeliyiz.

Unutmayalım, patronlar hak-hukuk dinlememektedir. Sendika düşmanlığı yapılırken keyfi işten atmalarla gözdağı verilmektedir. İktidar ise nerede bir işçi direnişi varsa orada Valilik kararları veya Hıfzıssıhha Kanunu’na dayanarak yasaklar getiriyor. İşte tam da bu noktada salt mahkeme süreçlerine bel bağlamayan ve oyalanmayan bir anlayışa ihtiyaç vardır. Bu saldırılara karşı bizlerin tek bir cevabı var: Direniş ve Dayanışma Yaşatır! Kurtuluş Yok Tek Başına Ya Hep Beraber Ya Hiçbirimiz!

Açıklamaya katılan Baldur/Ekmekçioğlu/Cem Bialetti, Migros Depo, Sinbo, PTT, Mapfre Sigorta Tur Assist ve SML Etiket direnişçilerine; Dev Tekstil, DGD-Sen, DİSK Basın-İş, DİSK Birleşik Metal-İş, DİSK Dev Turizm-İş Marmara Bölge Şubesi, DİSK Dev Yapı-İş, DİSK Enerji-Sen, DİSK Limter-İş, Eğitim Sen İstanbul 6 Nolu Üniversiteler Şubesi, İnşaat-İş, İTK-Emeğin Gücü Derneği, Kafe-Bar Çalışanları Dayanışması, PTT-Sen ve TOMİS’e teşekkür ediyoruz...


İstanbul İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi

İlgili Haberler

https://www.a3haber.com/2021/03/15/isciler-kod-29a-karsi-ayakta-patronlar-isten-cikarma-yasagini-iste-boyle-deliyor/

http://gazete.alinteri2.com/isig-isci-sinifina-donuk-saldirilara-ve-kod-29a-karsi-orgutlenme-ve-direnisi-buyutelim

https://artigercek.com/haberler/isig-meclisi-isci-sinifina-yonelik-saldirilara-ve-kod-29-a-karsi-mucadeleye-buyutelim

https://bianet.org/bianet/emek/240820-bir-yilda-kod-29-ile-isten-atilan-isci-sayisi-yuzde-70-artti

https://www.birgun.net/haber/kod-29-ile-isten-tazminatsiz-atiyorlar-337698

https://direnisteyiz28.org/isig-kod-29a-karsi-mucadeleyi-buyutelim

https://www.durushaber.com.tr/ekonomi-emek/isig-meclisi-isci-sinifina-yonelik-saldirilara-ve-kod-29-a-h62335.html

http://etha18.com/haberdetay/isig-kod-29a-karsi-mucadeleyi-buyutelim-139229

http://www.gunedogushaber.com/istanbul-isci-sagligi-ve-is-guvenligi-meclisi-ve-bircok-sendikadan-ortak-cagri/55166/

https://www.karsimahalle.org/amp/2021/03/15/isig-kod-29-ve-ucretsiz-izne-karsi-birleselim

https://kizilbayrak48.net/ana-sayfa/haber/sinif/kod-29a-karsi-mucadeleyi-buyutelim

http://mucadelebirligi10.net/index.php/emek-sendika/6774-kod-29-a-karsi-orgutlenme-dayanisma-ve-mucadeleyi-buyutelim

https://sendika.org/2021/03/isig-meclisi-kod-29-ile-isten-atilan-isci-sayisi-yuzde-70-artti-ise-iade-davalarinin-yuzde-80i-de-kod-29-kaynakli-611182/

https://t24.com.tr/haber/pandemide-kod-29-ile-atilanlarin-orani-%20yuzde-%2070-artti,939439

https://twitter.com/ArtiTV_/status/1371562863421177859

https://twitter.com/DevturizmMrm/status/1371527374207062020