İskeleden ötesi ölüm - Tuğba Tekerek

11 inşaat işçisinin yanarak ölmesinin arkasında yine denetim eksikliği çıktı. İstanbul’daki inşaatlardan sorumlu altı müfettiş sadece iskelelere bakmış. Çünkü Bakanlık öyle istemiş

İstanbul Esenyurt’taki Marmara Park Alışveriş Merkezi’nin inşaatında çalışan 11 işçinin kaldıkları naylon çadırlarda yanarak ölmesi, insanların çalışırken canlarından olmaması için yapılan denetimleri gündeme getirdi. İş Müfettişleri Derneği’nin açıkladığı rakamlar olayın vahametini gözler önüne serdi: “Tüm Trakya bölgesinde inşaatları denetleyen sadece altı müfettiş var.” 

Olayın ardından, şantiyenin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı iş müfettişleri tarafından denetlendiği açıklanmıştı. Ancak Taraf ’ın sorularını yanıtlayan İş Müfettişleri Derneği denetimin yalnızca iskelelerle sınırlı olduğunu belirtti. Türkiye genelindeki yaklaşık 1,5 milyon işletmenin iş sağlığı ve iş güvenliği denetiminin sadece 250 müfettiş tarafından yapıldığı, İstanbul’daki yüz binlerce işletmenin denetiminin ise sadece 20-25 müfettişin sorumluluğunda olduğu, bu durumda her bir işletmeye sıra gelmesi için on yıllarca beklemek gerektiği kaydedildi.

Dernek tarafından verilen bilgilere göre geçen 10 yılda müfettiş sayısının azaltılması nedeniyle, Bakanlığın talimatı doğrultusunda her sektörde en riskli alanlara bakılıyor. İnşaat sektöründe de ölümlerin yarısından fazlası yüksekten düşmeden kaynaklandığı için kontroller bu alanla sınırlanıyor. Açıklamada “İstanbul’da tüm büyük çaplı inşaatlar denetleniyor, ama daha kısa zamanda daha fazla inşaata bakmak için, sadece iskelelere bakılıyor. Barınma yerleri ve işçi sağlığı ve güvenliğiyle ilgili diğer alanlara bakılmıyor” denildi.

Yeni yasa kurtarıcı değilİşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nden Aslı Odman da mevut mevzuatın iş güvenliği açısından büyük ölçüde yeterli olduğunu belirterek “Mevzuatta en küçük bir kaçak yok. Ama problem uygulamada. Meclis’te bekleyen İşçi Sağlığı İş Güvenliği yasası söylenenin aksine çok yumuşak bir yasa, işverenin yükümlülüklerini azaltıyor” şeklinde konuştu. Bu tür olaylarda işverenin zor durumdaki ailelere kan parası ödeyerek ceza davasına müdahil olmalarını engellediğini belirten Odman “Sadece işyeri güvenliğinden sorumlu kişiler yargılanıyor, verilen hapis cezası da para cezasına çevriliyor” dedi.

Denetim yetkisi Bakanlıkta
İnşaatlarda işçi sağlığı ve iş güvenliği denetimini Çalışma Bakanlığı’na bağlı müfettişler yapıyor. Ana yüklenici ve taşeron firma tedbirleri almak, yapı denetimi yapan firma da bir eksiklik ya da hata gördüğünde bunu Bakanlık’a bildirmekle yükümlü. İnşaatlardaki iş güvenliği konularında belediyenin bir sorumluluğu bulunmuyor.