Devlet taşeronun 'zararını' ihaleyle kapatıyor

2226 Okunma
15.04.2013
A+
A-

Taşeron şirketlere ihale edilen işler onlarca işçinin ölümüne neden oluyor. Şirketlerin cezalar ya da tazminatlarla oluşan "kaybı" ise yine devletin verdiği ihalelerle kapatılıyor. Karadon'dan sonra sıra Kozlu'da...

TTK Kozlu Müessesesi'nde 8 madencinin yaşamını yitirdiği kazaya ilişkin taşeron şirket Star İnşaat'a 25 bin 333 TL para cezası kesilmesi kanaatine varıldı. Ancak Karadon'da 30 işçinin ölümüne neden olan Yapı-Tek firması gibi Star İnşaat'ın da bu "zararı" yeni ihalelerle çıkarabileceği belirtiliyor. Devletten aldığı ihalelerle bilinen Yapı-Tek firmasının, kazadan sonra da "kazanmaya" devam ettiği biliniyor.

TTK Kozlu Müessese Müdürlüğüne bağlı maden ocağında, 7 Ocak 2013'de taşeron firmanın galeri açma işini yürüttüğü eksi 630 kodunda ani metan gazı püskürmesi sonucu 8 madenci yaşamını yitirmişti. Çalışma Bakanlığı İş Teftiş Kurulu'nun raporunda, kazayla ilgili eksiklikler sıralanarak, taşeron şirket Star İnşaat'a 25 bin 333 TL para cezası verilmesinin uygun olacağı belirtiliyor.

RAPORA RAĞMEN METRE BAŞI ÜCRETLENDİRME SÜRÜYOR

Çalışma Bakanlığı'nın raporunu, Star İnşaat işçilerinden Ayhan Gökgöz, ETHA'ya değerlendirdi.

Gökgöz, bu tespitlerin daha önceden de bilindiğini, doğru tespitler olduğunu söyledi. Kazadan sonra çalışmaların durduğu madende iki gün önce yeniden çalışmaya başladıklarını anlatan Gökgöz, rapordaki "metre oranında ücret" uygulamasının yanlışlığıyla ilgili değerlendirmeyi hatırlattı. Gökgöz, ancak hala "metre oranında ücret"le çalıştıklarını söyledi.

Gökgöz, metre başı çalışmanın yaratacağı riskler konusunda daha önce de uyarılarda bulunduklarını ancak patronların dinlemediğini belirterek, "Madenlerde performansa dayalı, metreye dayalı iş olmaz. Bugün kar ederseniz, yarın iki katı zarar edersiniz. Biz bunu söylüyoruz ama bir şey anlatamıyoruz" dedi.

4 aydır çalışmadıklarını söyleyen Ayhan Gökgöz, taşeron işçi oldukları için hiçbir sorunlarıyla ilgilenilmediğini kaydetti. Gökgöz, "4 aydır çalışmıyoruz, ücretsiz izindeyiz. Aç mısınız, açık mısınız diye kimse sormadı. Bizim kenarda 1 lira olmasının imkanı yok. Zaten aldığımız 900 TL maaşla kredi taksitlerini ödüyor, geri kalan parayla da çoluk çocuğumuza ekmek götürüyoruz. Bizim 2 ay, 3 ay yatma gibi bir lüksümüz yok. Bizim mağduriyetimiz çok büyük" dedi. Gökgöz, artık bankaların bile sigorta primleri ödenmediği için kredi vermediğini kaydetti.

DEVLET DE SUÇLU

Gökgöz, raporda sadece taşeron şirketin ihmalinin yer aldığının hatırlatılması üzerine de "Devlet devlete ceza keser mi? Bu şirkete 25 bin TL ceza kesildiyse kuruma (TTK) da 100 bin TL kesilmesi lazım" dedi.

Raporda öngörülen 25 bin TL'lik para cezası için "çok komik bir rakam" diyen Gökgöz, bu cezanın da ancak bilirkişi raporundan sonra netleşeceğini söyledi. "Tabi bilirkişi raporu çıksa da 8 arkadaşımızın ailesine 250-300 TL tazminat çıkar. Onu da yeni ihalelerle kapatırlar" diyen Gökgöz, Karadon'da 30 madencinin yaşamını yitirmesine neden olan Yapı-Tek firmasıyla ilgili iddiaları hatırlattı. Kazadan sonra şirkete yeni ihaleler verildiğini söyleyen Gökgöz, Kozlu'da da aynı sürecin yaşanabileceğine işaret etti.

SADECE TAŞERON DEĞİL

Yapı-Tek firmasının Karadon'daki kazadan sonra kazandığı ihaleler, Zonguldak'ta konuşulan iddiaları doğruluyor. Son yıllarda devletin çeşitli kuruluşlarının açtığı pek çok ihaleyi kazanan Yapı-Tek firmasının devletle yaptığı işler, kazadan sonra da devam etmiş.

Trabzonspor Futbol Kulübü eski yöneticilerinden Bahri Köse'nin sahibi olduğu Yapı-Tek firmasının aldığı ihaleler, yüzlerce milyon doları buluyor. Yapı-

Tek'in yaptığı işlerin büyük kısmını HES projeleri oluşturuyor. Bunun yanı sıra, havalimanı terminal binaları, gölet projeleri, yol inşaatı, konut ve çeşitli tesisler de bulunuyor.

Yapı-Tek'in internet sitesinde yer alan projelere göre, şirket Türkiye Taş Kömürü Kurumu (TTK), Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ), Devlet Su İşleri Müdürlüğü (DSİ), Karayolları Müdürlüğü, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı'na bağlı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü (DLH), TOKİ ve İller Bankası'ndan çok sayıda ihale kazanmış. Ayrıca Gülen Cemaatine ait olduğu bilinen TED Vakfı, Trabzonspor Futbol Kulübü ve Türkiye Diyanet Vakfı'ndan da ihaleler almış.

Yapı-Tek'in devam eden projeleri şöyle: Bizna Barajı ve HES inşaatı, Kale Regülatör ve HES inşaatı, Mavi Regülatör ve HES inşaatı, Karsanti Regülatör ve HES inşaatı, Umutlu Bendi ve HES inşaatı, Dereiçi Regülatör ve HES inşaatı, Arısu HES inşaatı, Karadon YSK Bağlantı Galerisi, Samsun Tekkeköy Mendirek ve Tersane, TED Ankara Koleji Yumrubel Yerleşkesi 3. Etap.

Yapı-Tek'in tamamladığı projeler arasında ise GLİ Ömerler Yer altı ocağı galeri, TTK Gelik Aspiratör Binası ve Havalandırma Galerisi, Dalaman Havalimanı Altyapı, Batman Hava Meydanı Terminal binası, Denizli Çivril Tütün Deposu, Bartın-Çaycuma-Devrek-Zonguldak Arası Yol İnşaatı, Trabzonspor Haluk Ulusoy Tesisleri, Trabzonspor Havalimanı Terminal binası, Trabzon Yat Limanı, 29 Mayıs Hastanesi, Larhan Regülatör ve HES İnşaatı, Sırma HES, Sıddık Barajı Tünel ve Beton İnşaatı, Kurtköy Gölet İnşaatı, Gölcük Kanalizasyon, Yenipazar Gölet inşaatı, Cevher HES inşaatı, Kayseri Çamlıca 3 HES inşaatı, Bekirpaşa Kalıcı Konut altyapı, Trabzon Yıldızlı 4. Bölge Konut İnşaatı bulunuyor.

KARADON ARTIK YOK!

Yapı-Tek'in TTK'dan 16 milyon dolara aldığı, 30 madenciye mezar olan Karadon galeri projesi ise web sayfasından çıkarılmış. Projeye ait bilgiler, kaza olduğu sırada web sayfasında bulunuyordu.

Etha